بررسی اجمالی نهضت‌های اسلامی در صد سالۀ اخیر ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٨٠ - رهبری نهضت

بررسی اجمالی نهضت‌های اسلامی در صدسالۀ اخیر، ص:٨٠

قسمتی از این مقاله بحث رهبری به اصطلاح سنتی نقد شده بود.

در آغاز آن مقاله، مسئله «حرکت» و «بنیاد» و تبدیل شدن حرکت به بنیاد مطرح شده است که چگونه حرکتها و جنبشها تغییر ماهیت میدهند و به صورت نظامها و قالبها درمیآیند و یک امر پویا تبدیل به یک امر ایستا میگردد. نیروهای اجتماعی ما اگر پیاپی چون موج برمی خیزند و جذب میشوند، به خاطر تبدیل حرکت به بنیاد است، به خاطر قالب پیدا کردن اندیشه و عمل است. پس کار اول این است که قالب یا قالبها را بشکنیم. آنگاه این مسئله مطرح شده است که اسلام دین جوانان است و جوان قالبشکن است، پس اسلام دین قالبشکنی است. سپس سخن به مسئله رهبری که اکنون مورد بحث است کشیده شدهاست و از رهبری سنتی آغاز شده است.

در آن مقاله چنین آمده است:

از رهبری سنتی که پاسدار بنیادهای فرهنگی است کاری ساخته نیست چرا که طی دو قرن تمام عرصههای اندیشه را از او گرفتهاند و هنوز نیز میگیرند. و این رهبری گاهی مقاومتکی کار پذیرانه میکند و تسلیم میشود. در میان این رهبری البته سید جمال، مدرس، و ... خمینی و طالقانی و ... به وجود آمدند اما اینها را نیز پیش از آنکه دشمنی از پا در آورد، همین رهبری سنتی عاجز کرده و میکند. اینها دوستانند و باید بدانها یاری رساند و از آنها یاری گرفت.

قطعاً این دوست عزیز نادیده اجازه خواهد داد نقدی علمی از گفتار ایشان بشود، و ما نیز به نوبه خود آمادهایم که اگر ضعفی در گفتار ما مشاهده کردند تذکر دهند. از تذکرات ایشان خوشوقت خواهیم شد.