بررسی اجمالی نهضت‌های اسلامی در صد سالۀ اخیر ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٨١ - رهبری نهضت

بررسی اجمالی نهضت‌های اسلامی در صدسالۀ اخیر، ص:٨١

اولًا گویا دوست عزیز ما پنداشته است که لازمه حرکت و جنبش این است که

هیچ ثباتی در کار نباشد. ایشان توجه نفرمودهاند که اگر حرکت باشد و هیچ گونه ثباتی نباشد هرج و مرج است نه تکامل. قرآن که هدایت و حرکت و تکامل را تعلیم میدهد، صراط مستقیم را هم تعلیم میدهد. انسان در صراط مستقیم حالت پویایی دارد، اما خود صراط مستقیم چه طور؟ آیا صراط مستقیم هم پویاست و آیا راه هم در راه است و آیا آن که پاسدار صراط مستقیم است و مراقب پویندگان است که از صراط مستقیم منحرف نشوند، عامل تبدیل حرکت به بنیاد است؟ آیا برای رهبری سنتی گناه است که پاسدار فرهنگی است که آن فرهنگ، فرهنگ تکامل و حرکت بر صراط مستقیم است؟ چه خوب میگوید اقبال: نباید فراموش کنیم که زندگی، تغییر محض و ساده نیست؛ در درون خود عناصر بقا و دوام نیز دارد. و هم او میگوید:

اسلام وفاداری نسبت به خدا را خواستار است نه وفاداری نسبت به حکومت استبدادی را، و چون خدا بنیان روحانی نهایی هر زندگی است، وفاداری به خدا عملًا وفاداری به طبیعت مثالی خود اوست. اجتماعی که بر چنین تصوری از واقعیت بنا شده باشد باید در زندگی خود مقولههای «ابدیت» و «تغییر» را با هم سازگار کند، بایستی برای تنظیم حیات اجتماعی خود اصولی ابدی در اختیار داشته باشد، چه آنچه ابدی و دائمی است در این جهان تغییر دائمی جای پای محکمی برای ما میسازد.

دوست عزیز ما «ثابت» را با «ساکن» اشتباه فرمودهاند. اگر با فرهنگ اسلامی آشنا میبودند میدانستند که تغییر بدون ثبات، متغیر