انه الحق - حسن زاده آملي، حسن - الصفحة ٦٠ - مرتبه در لسان اهل تحقيق و اهل نظر

و طالعها فتلالات والقى فى هويتها مثاله فاظهر عنها افعاله .

بنابراين ملائكه همه صمدند , چنانكه سيد اجل صدرالدين مدنى در شرح صحيفه كامله انجيل اهل بيت و زبور آل محمد صلى الله عليه و آله , موسوم به رياض السالكين فى شرح صحيفه سيد الساجدين در روضه سوم آنجا كه امام عليه السلام فرمود :

([ وقبائل الملائكه الذين اختصصتهم لنفسك واغنيتهم عن الطعام والشراب بتقديسك ]) آورده است كه :

فى الخبران الله تعالى خلق الملائكه صمدا ليس لهم اجواف ]) . [١]

اما چون ممكن اند و غنى مطلق نيستند صمد حق نيستند چنانكه در حكمت متعاليه مفارقات نوريه كه قواى عاليه و ملائكه الله و جنود الله اند تعبير به تمام , و حق جل و على تعبير به فوق تمام شده است . صمد يعنى تمام و صمد حق يعنى فوق تمام و در قرآن كريم يك صمد بيش نيست كه يك صمد بيش نيست و آن صمد حق است جلت عظمته .

و چون ملائكه الله را درجات و مراتب بسيار است صمد هم بايد به همان نسبت باشد و چنانكه حق سبحانه در ذاتش صمد است در جميع صفات جمال و جلالش , و به عبارت ديگر در جميع صفات لطف و قهرش نيز صمد است چه اينكه صفاتش عين ذات اوست يعنى علم او صمد است و قدرت او صمد است و هكذا ديگر