احكام جوانان - فاضل لنكرانى، محمد - الصفحة ٥٣ - معاد

هستند معاد را پذيرفته‌اند. خلاصه، براهين عقلى و نقلى از آيات قرآن و روايات متواتره و ضرورت اديان بر اثبات معاد قائم است و هر كس خدا را قبول دارد معاد، يعنى حشر و نشر و حساب و ثواب و عقاب و بهشت و دوزخ را قبول دارد و همان طور كه اشاره شد آيات و روايات ايمان به خدا را ملازم با ايمان به معاد قرار داده است، اعتقاد به مبدأ و اعتقاد به معاد را قرين هم و بر يك پايه استوار فرموده است. بنابراين همان ادله و براهينى كه ما را ملزم به پذيرش چهار اصل دين نموده به طور قطع و يقين ما را ملزم به پذيرش معاد مى‌كند و به حكم همان ادلّه و براهين معتقد به روز قيامت مى‌شويم و آن را عين حكمت و عدالت پروردگار مى‌دانيم. آنچه در اين اوراق مورد بررسى قرار گرفت خلاصه‌اى از عقايد دينى، مذهبى بود و تفصيل بيشتر و آشنايى با ساير معارف دين را از كتاب‌هاى مفصل و استدلالى به دست آوريد و بدانيد كه امير مؤمنان حضرت على عليه السلام فرموده است:

«اوّلُ الدِّينِ مَعرِفَتُهُ، وَ كَمَالُ مَعْرِفَتِهِ التَّصدِيقُ بِهِ، وَ كَمَالُ التصدِيقِ بِه توحِيدُهُ، وَ كَمَالُ تُوحِيدِهِ الاخلَاصُ لَهُ».

(نهج البلاغه، خ ١). يعنى: سرآغاز دين معرفت او است و كمال معرفتش تصديق ذات او، و كمال تصديق ذاتش توحيد و شهادت بر يگانگى او است و كمال توحيد و شهادت بر يگانگيش اخلاص است.