حق اليقين
(١)
مقدمه كتاب
٢ ص
(٢)
باب اول در اقرار بوجود حقتعالى و صفات كماليه اوست و در آن چند فصل است
٤ ص
(٣)
فصل اول در اقرار بوجود صانع عالم است
٤ ص
(٤)
فصل دوم آنكه حقتعالى قديم و ازلى و ابديست
٦ ص
(٥)
فصل سيم آنكه حقتعالى قادر مختار است
٦ ص
(٦)
فصل چهارم آنكه خداوند عالم عالمست بهر معلومى
٧ ص
(٧)
فصل پنجم آنكه حقتعالى سميع و بصير است
٨ ص
(٨)
فصل ششم آنكه حقتعالى حى است
٨ ص
(٩)
فصل هفتم آنكه حقتعالى مريد است
٨ ص
(١٠)
فصل هشتم آنكه حقتعالى متكلمست
٩ ص
(١١)
فصل نهم بايد دانست كه حقتعالى صادقست
٩ ص
(١٢)
فصل دهم آنكه صفات كماليه الهى عين ذات مقدس او است
٩ ص
(١٣)
باب دويم در بيان صفاتيست كه از حقتعالى نفى بايد كرد و در آن چند مبحث است
١٠ ص
(١٤)
مبحث اول آنست كه او يگانه است
١٠ ص
(١٥)
مبحث دويم آنكه حقتعالى مركب نيست
١٢ ص
(١٦)
مبحث سيم آنكه صانع عالم مثل ندارد
١٢ ص
(١٧)
مبحث چهارم آنست كه صانع عالم ديدنى نيست
١٢ ص
(١٨)
مبحث پنجم آنست كه جناب مقدس الهى محل حوادث نيست
١٣ ص
(١٩)
مبحث ششم آنكه جناب مقدس الهى را نامهاى بسيار هست
١٤ ص
(٢٠)
مبحث هفتم آنكه حقتعالى با چيزى متحد نميشود
١٤ ص
(٢١)
مبحث هشتم آنكه حقتعالى در قديم بودن شريك ندارد
١٥ ص
(٢٢)
باب سيم در بيان صفاتيست كه متعلق است بافعال حقتعالى و در آن چند مبحث است
١٥ ص
(٢٣)
مبحث اول آنكه مذهب اماميه آنست كه حسن و قبح افعال عقليست
١٥ ص
(٢٤)
مبحث دويم آنكه صانع عالم فعل قبيح نميكند
١٦ ص
(٢٥)
مبحث سيم آنكه حقتعالى بندگان را بر افعالى كه اختيارى ايشان نيست تكليف نميكند بآن
١٦ ص
(٢٦)
باب چهارم در مباحث نبوتست و در آن چند مبحث است
١٨ ص
(٢٧)
مقصد اول آنكه اماميه را اعتقاد آنست كه بعثت پيغمبران بر حقتعالى واجبست عقلا
١٨ ص
(٢٨)
مقصد دويم بدان كه طريق دانستن حقيقت پيغمبران معجزاتست
١٩ ص
(٢٩)
مقصد سيم بايد كه پيغمبر افضل از جميع امت خود باشد و اعلم از همه باشد
٢٠ ص
(٣٠)
مقصد چهارم آنكه علماى اماميه اتفاق كردهاند بر آنكه انبياء و ائمه عليهم السلام افضلند از جميع ملائكه
٢١ ص
(٣١)
مقصد پنجم در بيان حقيقت پيغمبرى محمد بن عبد الله بن عبد المطلب بن هاشم بن عبد مناف است
٢٢ ص
(٣٢)
باب پنجم در امامت است
٣٥ ص
(٣٣)
مقصد اول در وجوب نصب امام است
٣٦ ص
(٣٤)
وجه اول آنكه هر دليلى كه دلالت بر وجوب فرستادن پيغمبران مىكند بر نصب امام نيز مىكند
٣٦ ص
(٣٥)
وجه دويم آنكه نصب امام لطف است و لطف بر خدا واجبست عقلا
٣٦ ص
(٣٦)
وجه سيم نصب حافظان شريعت
٣٦ ص
(٣٧)
وجه چهارم عادت تعيين خليفه در جميع انبياء
٣٧ ص
(٣٨)
وجه پنجم مرتبه امامت چنانكه دانستى نظير منصب جليل نبوتست
٣٧ ص
(٣٩)
(اول) آيه وافى هدايه اليوم أكملت لكم دينكم و أتممت عليكم نعمتي
٣٨ ص
(٤٠)
دليل دويم در آيه كريمه و قالوا لو لا نزل هذا القرآن على رجل من القريتين عظيم أ هم يقسمون رحمت ربك نحن قسمنا بينهم معيشتهم في الحياة الدنيا و رفعنا بعضهم فوق بعض درجات ليتخذ بعضهم بعضا سخريا و رحمت ربك خير مما يجمعون
٣٨ ص
(٤١)
دليل سيم حقتعالى ميفرمايد كه و ربك يخلق ما يشاء و يختار ما كان لهم الخيرة سبحان الله و تعالى عما يشركون
٣٩ ص
(٤٢)
دليل چهارم آيات بسيار است كه دلالت ميكند بر آنكه خدا همه چيز را در قرآن مجيد بيان فرموده است
٣٩ ص
(٤٣)
دليل پنجم فرموده است كه أطيعوا الله و أطيعوا الرسول و أولي الأمر منكم
٣٩ ص
(٤٤)
مقصد دويم در بيان شرايط امامت است بنابر قول متكلمين
٣٩ ص
(٤٥)
مقصد سيم در بيان صفات و خصايص امام است
٤٢ ص
(٤٦)
مقصد چهارم در طريق شناختن امام است و او را بچند وجه ميتوان شناخت
٤٧ ص
(٤٧)
وجه اول نص حضرت رسول صلى الله عليه و آله
٤٧ ص
(٤٨)
وجه دويم افضل بودن امام است از جميع امت
٤٧ ص
(٤٩)
وجه سيم معجزه كه مقارن دعوى امامت باشد
٤٧ ص
(٥٠)
مقصد پنجم در بيان بعضى از آياتست كه دلالت بر امامت و فضيلت امير المؤمنين عليه السلام ميكند
٥٠ ص
(٥١)
(اول) آيه وافى هدايه إنما وليكم الله و رسوله و الذين آمنوا الذين يقيمون الصلاة و يؤتون الزكاة و هم راكعون
٥٠ ص
(٥٢)
(دويم) آيه كريمه يا أيها الذين آمنوا اتقوا الله و كونوا مع الصادقين
٥٢ ص
(٥٣)
(سيم) تفسير آيات صدق و صديق بآن حضرت عليه السلام
٥٩ ص
(٥٤)
(چهارم) حق تعالى ميفرمايد أ فمن كان على بينة من ربه و يتلوه شاهد منه
٦٠ ص
(٥٥)
(پنجم) آيه إنما أنت منذر و لكل قوم هاد
٦١ ص
(٥٦)
(ششم) و من الناس من يشري نفسه ابتغاء مرضات الله و الله رؤف بالعباد
٦١ ص
(٥٧)
(هفتم) آيه كريمه تطهير است
٦٣ ص
(٥٨)
(هشتم) آيه مباهله است
٦٧ ص
(٥٩)
(نهم) و تعيها أذن واعية
٧٣ ص
(٦٠)
(دهم) إن الذين آمنوا و عملوا الصالحات سيجعل لهم الرحمن ودا
٧٤ ص
(٦١)
(يازدهم) ليس البر بأن تأتوا البيوت من ظهورها و لكن البر من اتقى و أتوا البيوت من أبوابها و اتقوا الله لعلكم تفلحون
٧٩ ص
(٦٢)
(دوازدهم) فان تظاهرا عليه فان الله هو موليه و جبريى و صالح المؤمنين
٨٢ ص
(٦٣)
(سيزدهم) أ جعلتم سقاية الحاج و عمارة المسجد الحرام كمن آمن بالله و اليوم الآخر و جاهد في سبيل الله لا يستوون عند الله و الله لا يهدي القوم الظالمين الذين آمنوا و هاجروا و جاهدوا في سبيل الله بأموالهم و أنفسهم أعظم درجة عند الله و أولئك هم الفائزون
٨٢ ص
(٦٤)
(دليل چهاردهم) إن الذين آمنوا و عملوا الصالحات أولئك هم خير البرية
٨٦ ص
(٦٥)
(پانزدهم) قل كفى بالله شهيدا بيني و بينكم و من عنده علم الكتاب
٨٧ ص
(٦٦)
(شانزدهم) آيه نجوى است
٨٨ ص
(٦٧)
(هفدهم) آيه و اعتصموا بحبل الله جميعا و لا تفرقوا
٨٩ ص
(٦٨)
(هيجدهم) قل هذه سبيلي أدعوا إلى الله على بصيرة أنا و من اتبعني
٩٠ ص
(٦٩)
(نوزدهم) و قفوهم إنهم مسؤلون
٩١ ص
(٧٠)
(بيستم) قل لا أسئلكم عليه أجرا إلا المودة في القربى و من يقترف حسنة نزد له فيها حسنا
٩١ ص
(٧١)
(بيست و يكم) الذين آمنوا و عملوا الصالحات طوبى لهم و حسن مآب
٩٤ ص
(٧٢)
مقصد ششم در بيان احاديث متواتره است
٩٤ ص
(٧٣)
فصل اول در حديث غدير خم است
٩٤ ص
(٧٤)
فصل دويم در حديث منزلت است
١١٥ ص
(٧٥)
فصل سيم در بيان اختصاص آن حضرت است بمحبت خدا و رسول
١٢٠ ص
(٧٦)
فصل چهارم در بيان اختصاص حضرت امير عليه السلام بحضرت رسول صلى الله عليه و آله و سلم در اخوت و هم راز بودن و ساير امور و در آن چند مطلب است
١٣١ ص
(٧٧)
مطلب اول اخوت است
١٣١ ص
(٧٨)
مطلب دويم آنكه آن حضرت صاحب اسرار خدا و رسول او بود
١٣٢ ص
(٧٩)
مطلب سيم به امر رسول خدا همه درها بسوى مسجد مسدود شد مگر در خانه على عليه السلام
١٣٢ ص
(٨٠)
مطلب چهارم شكستن بتهاى كعبه بر دوش رسول خدا صلى الله عليه و آله و سلم
١٣٣ ص
(٨١)
فصل پنجم در بيان الحق مع على و على مع الحق
١٣٥ ص
(٨٢)
فصل ششم در بيان افضليت آن حضرت است بر ساير صحابه
١٣٩ ص
(٨٣)
فصل هفتم نصوص صريح در امامت ايشان و تجاهل مخالفان
١٤٦ ص
(٨٤)
فصل هشتم در بيان مطاعن آن جماعتى كه غصب حق آن حضرت كردند
١٥٤ ص
(٨٥)
(مطلب اول) در مطاعن أبو بكر است
١٥٤ ص
(٨٦)
مطلب دويم در بيان قليلى از بدع و قبايح اعمال و شنايع افعال عمر است
٢١٩ ص
(٨٧)
مطلب سيم در بيان قليلى از مطاعن عثمانست
٢٥٩ ص
(٨٨)
مقصد هفتم در بيان امامت ساير ائمه است صلوات الله عليهم
٢٧٨ ص
(٨٩)
طريق اول طريق نص است
٢٨٠ ص
(٩٠)
طريق دويم افضليت است
٢٨٤ ص
(٩١)
(طريق سيم) عصمت است
٢٨٧ ص
(٩٢)
(طريق چهارم) معجزه است
٢٨٧ ص
(٩٣)
(طريق پنجم) اجماعست
٢٨٨ ص
(٩٤)
مقصد هشتم در بيان اثبات وجود امام دوازدهم و غيبت آن حضرت است -
٢٩٤ ص
 
١ ص
٢ ص
٣ ص
٤ ص
٥ ص
٦ ص
٧ ص
٨ ص
٩ ص
١٠ ص
١١ ص
١٢ ص
١٣ ص
١٤ ص
١٥ ص
١٦ ص
١٧ ص
١٨ ص
١٩ ص
٢٠ ص
٢١ ص
٢٢ ص
٢٣ ص
٢٤ ص
٢٥ ص
٢٦ ص
٢٧ ص
٢٨ ص
٢٩ ص
٣٠ ص
٣١ ص
٣٢ ص
٣٣ ص
٣٤ ص
٣٥ ص
٣٦ ص
٣٧ ص
٣٨ ص
٣٩ ص
٤٠ ص
٤١ ص
٤٢ ص
٤٣ ص
٤٤ ص
٤٥ ص
٤٦ ص
٤٧ ص
٤٨ ص
٤٩ ص
٥٠ ص
٥١ ص
٥٢ ص
٥٣ ص
٥٤ ص
٥٥ ص
٥٦ ص
٥٧ ص
٥٨ ص
٥٩ ص
٦٠ ص
٦١ ص
٦٢ ص
٦٣ ص
٦٤ ص
٦٥ ص
٦٦ ص
٦٧ ص
٦٨ ص
٦٩ ص
٧٠ ص
٧١ ص
٧٢ ص
٧٣ ص
٧٤ ص
٧٥ ص
٧٦ ص
٧٧ ص
٧٨ ص
٧٩ ص
٨٠ ص
٨١ ص
٨٢ ص
٨٣ ص
٨٤ ص
٨٥ ص
٨٦ ص
٨٧ ص
٨٨ ص
٨٩ ص
٩٠ ص
٩١ ص
٩٢ ص
٩٣ ص
٩٤ ص
٩٥ ص
٩٦ ص
٩٧ ص
٩٨ ص
٩٩ ص
١٠٠ ص
١٠١ ص
١٠٢ ص
١٠٣ ص
١٠٤ ص
١٠٥ ص
١٠٦ ص
١٠٧ ص
١٠٨ ص
١٠٩ ص
١١٠ ص
١١١ ص
١١٢ ص
١١٣ ص
١١٤ ص
١١٥ ص
١١٦ ص
١١٧ ص
١١٨ ص
١١٩ ص
١٢٠ ص
١٢١ ص
١٢٢ ص
١٢٣ ص
١٢٤ ص
١٢٥ ص
١٢٦ ص
١٢٧ ص
١٢٨ ص
١٢٩ ص
١٣٠ ص
١٣١ ص
١٣٢ ص
١٣٣ ص
١٣٤ ص
١٣٥ ص
١٣٦ ص
١٣٧ ص
١٣٨ ص
١٣٩ ص
١٤٠ ص
١٤١ ص
١٤٢ ص
١٤٣ ص
١٤٤ ص
١٤٥ ص
١٤٦ ص
١٤٧ ص
١٤٨ ص
١٤٩ ص
١٥٠ ص
١٥١ ص
١٥٢ ص
١٥٣ ص
١٥٤ ص
١٥٥ ص
١٥٦ ص
١٥٧ ص
١٥٨ ص
١٥٩ ص
١٦٠ ص
١٦١ ص
١٦٢ ص
١٦٣ ص
١٦٤ ص
١٦٥ ص
١٦٦ ص
١٦٧ ص
١٦٨ ص
١٦٩ ص
١٧٠ ص
١٧١ ص
١٧٢ ص
١٧٣ ص
١٧٤ ص
١٧٥ ص
١٧٦ ص
١٧٧ ص
١٧٨ ص
١٧٩ ص
١٨٠ ص
١٨١ ص
١٨٢ ص
١٨٣ ص
١٨٤ ص
١٨٥ ص
١٨٦ ص
١٨٧ ص
١٨٨ ص
١٨٩ ص
١٩٠ ص
١٩١ ص
١٩٢ ص
١٩٣ ص
١٩٤ ص
١٩٥ ص
١٩٦ ص
١٩٧ ص
١٩٨ ص
١٩٩ ص
٢٠٠ ص
٢٠١ ص
٢٠٢ ص
٢٠٣ ص
٢٠٤ ص
٢٠٥ ص
٢٠٦ ص
٢٠٧ ص
٢٠٨ ص
٢٠٩ ص
٢١٠ ص
٢١١ ص
٢١٢ ص
٢١٣ ص
٢١٤ ص
٢١٥ ص
٢١٦ ص
٢١٧ ص
٢١٨ ص
٢١٩ ص
٢٢٠ ص
٢٢١ ص
٢٢٢ ص
٢٢٣ ص
٢٢٤ ص
٢٢٥ ص
٢٢٦ ص
٢٢٧ ص
٢٢٨ ص
٢٢٩ ص
٢٣٠ ص
٢٣١ ص
٢٣٢ ص
٢٣٣ ص
٢٣٤ ص
٢٣٥ ص
٢٣٦ ص
٢٣٧ ص
٢٣٨ ص
٢٣٩ ص
٢٤٠ ص
٢٤١ ص
٢٤٢ ص
٢٤٣ ص
٢٤٤ ص
٢٤٥ ص
٢٤٦ ص
٢٤٧ ص
٢٤٨ ص
٢٤٩ ص
٢٥٠ ص
٢٥١ ص
٢٥٢ ص
٢٥٣ ص
٢٥٤ ص
٢٥٥ ص
٢٥٦ ص
٢٥٧ ص
٢٥٨ ص
٢٥٩ ص
٢٦٠ ص
٢٦١ ص
٢٦٢ ص
٢٦٣ ص
٢٦٤ ص
٢٦٥ ص
٢٦٦ ص
٢٦٧ ص
٢٦٨ ص
٢٦٩ ص
٢٧٠ ص
٢٧١ ص
٢٧٢ ص
٢٧٣ ص
٢٧٤ ص
٢٧٥ ص
٢٧٦ ص
٢٧٧ ص
٢٧٨ ص
٢٧٩ ص
٢٨٠ ص
٢٨١ ص
٢٨٢ ص
٢٨٣ ص
٢٨٤ ص
٢٨٥ ص
٢٨٦ ص
٢٨٧ ص
٢٨٨ ص
٢٨٩ ص
٢٩٠ ص
٢٩١ ص
٢٩٢ ص
٢٩٣ ص
٢٩٤ ص
٢٩٥ ص
٢٩٦ ص
٢٩٧ ص
٢٩٨ ص
٢٩٩ ص
٣٠٠ ص
٣٠١ ص
٣٠٢ ص
٣٠٣ ص
٣٠٤ ص
٣٠٥ ص
٣٠٦ ص
٣٠٧ ص
٣٠٨ ص
٣٠٩ ص
٣١٠ ص
٣١١ ص
٣١٢ ص
٣١٣ ص
٣١٤ ص
٣١٥ ص
٣١٦ ص
٣١٧ ص
٣١٨ ص
٣١٩ ص
٣٢٠ ص
٣٢١ ص
٣٢٢ ص
٣٢٣ ص
٣٢٤ ص
٣٢٥ ص
٣٢٦ ص
٣٢٧ ص
٣٢٨ ص
٣٢٩ ص
٣٣٠ ص
٣٣١ ص
٣٣٢ ص
٣٣٣ ص

حق اليقين - علامه مجلسى - الصفحة ٧٣ - (نهم) و تعيها أذن واعية

اما ما را مناقشه در اين ضرور نيست و از براى اثبات امامت و احق بودن بخلافت كه مطلب اصلى ماست در اين مقام حصول اين معنى كافيست بتقريرى كه مكرر مذكور شد.

(نهم) وَ تَعِيَها أُذُنٌ واعِيَةٌ

يعنى و ضبط ميكند و حفظ مينمايد آيات قرآنى و حقايق ربانى را گوشى كه حفظكننده و نگاه‌دارنده است خاصه و عامه بطرق مستفيضه روايت كرده‌اند كه اين آيه در شأن امير المؤمنين عليه السّلام نازل شده چنانچه ثعلبى در تفسير و حافظ ابو نعيم در حليه و واحدى در اسباب نزول و طبرى در خصايص و راغب اصفهانى در محاضرات و ابن مغازلى در مناقب و ابن مردويه در مناقب و اكثر مفسران و محدثان خاصه و عامه از حضرت امير المؤمنين و ابن عباس و بريده اسلمى و ضحاك و جماعت بسيار روايت كرده‌اند و بعضى باين لفظ است كه حضرت امير المؤمنين عليه السّلام گفت كه رسول خدا صلّى اللَّه عليه و آله و سلّم مرا در برگرفت و گفت امر كرده است مرا پروردگار من كه تو را بخود نزديك گردانم و علوم خود را بتو تعليم نمايم و بر من لازم است كه اطاعت پروردگار خود نمايم در حق تو و تو را سزاوار است كه حفظ نمائى و فراموش نكنى پس اين آيه نازل شد بروايت ديگر فرمود كه چون اين آيه نازل شد حضرت رسول صلّى اللَّه عليه و آله و سلّم فرمود كه از خدا سؤال كردم كه اين را گوشهاى تو گرداند و خدا مستجاب كرد دعاى مرا پس حضرت امير المؤمنين عليه السّلام فرمود كه بعد از آن آنچه از آن حضرت شنيدم هرگز فراموش نكردم چون تواند بود كه فراموش كنم بعد از دعاى آن حضرت زمخشرى و فخر رازى با نهايت تعصب ايشان اين روايت را نقل كرده‌اند و زمخشرى در كشاف گفته است كه مراد باذن واعيه گوشيست كه از شأن او آن باشد كه هر چه را بشنود حفظ كند و ضايع نگرداند بترك عمل بآن پس اين روايت اخير را روايت كرده است كه اگر گوئى چرا خدا اذن را بلفظ مفرد و نكره ادا كرده است جواب گوئيم كه از براى اشعار بآنست كه حفظكننده بسيار كم است و سرزنشى است مردم را بر اين امر و از براى دلالت بر آنست كه يك گوش كه حفظ كند بس است و نزد خدا بمنزله گروه بسيار است و پروائى نيست بجماعت ديگر هر چند تمام عالم را پر كند تمام شد كلام زمخشرى و حق تعالى بر قلم او جارى كرده و اعتراف كرده است كه فائده بعثت و نزول آيات در خصوص حضرت امير المؤمنين (ع) بعمل آمده است و اوست حافظ علوم الهى چون تواند بود كه او محكوم حكم جاهلى چند باشد كه در همه احكام محتاج باو بودند و از او استفسار مينمودند و حقتعالى فرموده است‌ هَلْ يَسْتَوِي الَّذِينَ يَعْلَمُونَ وَ الَّذِينَ لا يَعْلَمُونَ‌ با ساير آيات و ادله كه سابقا مذكور شد و مؤيد آنكه آن حضرت اعلم ناس بود بلفظ و معنى قرآن آنكه ابن حجر ناصبى در صواعق محرقه از ابن سعد روايت كرده است كه حضرت امير (ع) فرمود بخدا سوگند كه هيچ آيه نازل نشد مگر آنكه ميدانم در چه امر نازل شده و در كجا