خطوط اقتصاد اسلامى - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ١٣٤ - ٦- ربا عامل مهم ورشكستها
براى اين كه به عمق بينش اسلامى در زمينه روابط «وام دهنده» و «وام گيرنده» آشناتر شويم نظرتان را به دو حديث زير جلب مىكنم:
١- يكى از ياران امام صادق عليه السلام مىگويد: به امام عرض فرمود: اعيذك باللَّه ان تخرجه من ظل رأسه: «پناه بر خدا از اين كه مسلمانى را از سر پناه خود خارج كنى»! [١]
٢- يكى از محدثان معروف از ياران امام صادق عليه السلام به نام «محمّد بن ابى عمير» كه شغل بزّازى داشت براثر پيش آمدهائى تمام سرمايهاش از دست رفت و فقير شد، ده هزار درهم از كسى طلبكار بود. بدهار خانه مسكونى خود را به ده هزار درهم فروخت و آن را براى «ابن ابى عمير» به در خانهاش آورد.
- اين چيست؟
- طلب تو است!
- ايا ارثى به تو رسيده؟
- نه!
- كسى به تو بخشيده؟
- نه!
- املاك اضافى داشتهاى، فروختهاى؟
-/ نه!
- پس از كجا آوردهاى؟!
- خانه مسكونىام را براى اداى دينم فروختهام.
محمد بن ابىعمير گفت: از امام صادق عليه السلام شنيدم كه فرمود: لايخرج الرجل من مسقط رأسه بالدين، ارفعها فلاحاجة لى فيها: «هيچ انسانى را بخاطر بدهكاريش نبايد از خانه مسكونىاش بيرون كرد» (به خدا سوگند، به مختصرى از آن نيازمندم امّا به خودم اجازه تصرّف در آن را نمىدهم) اين را بردار و با خود ببر!
همان گونه كه بارها گفتهايم، در بافت اقتصاد اسلامى هرگز مسائل انسانى، از مسائل اقتصادى جدا نمىباشد، و اين دو همچون تار و پود درهم فرو رفتهاند، كه اگر تفكيك شوند بكلى مسخ شده و شكل اقتصادهاى شرقى و غربى امروز را پيدا مىكنند.
از اصل سخن دور نشويم: كسانى هستند كه بر اثر عدم توانائى بر بازپداخت ديون خود، گاهى چندين
[١]. وسائل الشيعه، ج ١٣، ص ٩٥.