خطوط اقتصاد اسلامى - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ١١٤ - رباخوارى جنگ با خدا
تحريم «طيبات» (پاكيزهها) ظاهرش اشاره به بعضى از انواع گوشت حلال است كه بعنوان مجازات بر يهود تحريم شد، و اما باطنش شايد به معنى وسيعترى است، به يك زندگى پاكيزه، اقتصاد پاكيزه، و خلاصه جامعه پاكيزه و توأم با اقتصاد سالم است.
٣- در سوره آل عمران آيه ١٣٠ لحن سخن داغتر شده است و نوعى از ربا كه در آن زمان رائج بوده، «رباى مضاعف» (رباى اصل و فرع) صريحاً مورد نهى قرار گرفته است.
يا ايها الذين آمنوا لا تأكلوا الربا اضعافاً مضاعفه و اتقوا اللَّه لعلكم تفلحون) و باين ترتيب ترك اين نوع ربا وسيلهاى براى رسيدن به فلاح و رستگارى فرد و جامعه معرفى شده است.
٤- سرانجام در سوره بقره در آيه ٢٧٨ و ٢٧٩ تحريم قاطع و نهى صريح با عبارات كوبندهاى بيان شده است يا ايها الذين آمنوا اتقوا اللَّه و ذروا ما بقى من الربا ان كنتم مؤمنين فان لم تفعلاو فاذنوا بحرب من اللَّه و رسوله فان تبتم فلكم روؤس اموالكم لا تظلمون و لا تظلمون:
«اى مؤمنان تقوا پيشه كنيد و آنچه از ربا باقيمانده است رها سازيد اگر راستى ايمان داريد و اگر چنين نكنيد خداوند و پيامبرش بشما اعلام جنگ مىدهد [١] و اگر توبه كنيد اصل سرمايههاى خود را مىتوانيد دريافت كنيد كه نه ظالم باشيد و نه مظلوم»!
تعبير به «اعلان جنگ» در قرآن مجيد تنها درباره همين گناه كبيره آمده است، و اين دليل بر آن است كه اين گناه داراى خصوصيتى است كه در ساير گناهان نيست، چرا كه جنگ با بندگان خدا و مستضعفان است، و جنگ با آنها در واقع جنگ با خداست!
عجيب اين كه در آياتى كه قبل از اين آيه در سوره بقره آمده، رباخواران، به يك بيمار روانى تشبيه شدهاند كه قادر بر حركت نيست و نمىتواند بر روى پاى خود به ايستد.
اين معنى يا اشاره به وضع آنها در زندگى اين جهان است و يا در رستاخيز كه آن هم نتيجه و بازتاب اعمال اين جهان محسوب مىشود، و در هر حال نشان مىدهد كه آنها همچون كسانى هستند كه هرگز نمىتوانند تعادل خويش را حفظ كنند، حتماً بايد همچون زالو خون ديگرى را بمكند و از دسترنج ديگرى دزدى كنند، و در نتيجه تعادل اقتصادى را با جنون ثروت بهم مىزنند كه نتيجهاش سرانجام دامان خود آنها را نيز خواهد گرفت و به ديار عدم خواهد فرستاد. و باز جالب اينكه در ذيل همان ايه خداوند مجازاتى براى آنها تعيين كرده كه مخصوص كافران است مىفرمايد: «هر كس بعد از موعظه و اندرز الهى باز اين عمل را تكرار كند از اصحاب دوزخ است و در آن جا جاودانه خواهد ماند»! و من عاد
[١]. بعضى به اشتباه اين جلمه را چنين معنى كردهاند: «اگر اين كار را نكنيد اعلام جنگ با خدا بدهيد» ولى صحيح همانست كه در بالاگفته شد و به تعبير دقيقتر معنى جمله چنين است «آگاه باشدى از جنگ با خدا» كه همان اعلان جنگ الهى است (دقّت كنيد).