خطوط اقتصاد اسلامى - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٦٨ - ريشههاى مالكيّت

سرچشمه مالكيّت در اسلام‌

* ريشه‌ها و سير تاريخى مالكيّت* طرق مالكيّت در اسلام‌

در بحث مالكيّت در اسلام نخست بايد بسراغ ريشه‌هاى «مالكيّت» در رابطه با سير تاريخى آن برويم، و اصولًا ببينيم «مالكيّت» از كجا؟ و چگونه؟ در جوامع انسانى رشد يافت، سپس تنوع آنرا در اين سير تاريخى مورد بررسى قرار دهيم، بعد ببينيم طرق مالكيّت در اسلام چيست و در مقايسه با ساير مكتبها چه ويژگيهائى دارد؟

بنابراين چند بحث اساسى در برابر ما مطرح است:

ريشه‌هاى مالكيّت‌

در مورد پيدايش مالكيّت فرضيه‌هاى مختلفى وجود دارد:

١- ماركسيستها اصرار دارند كه ريشه مالكيّت بدوران دامدارى (دومين دوران، از دورانهاى پنجگانه‌اى كه در فرضيه تخيّلى آنها پيش بينى شده) باز ميگردد چرا كه در دوران اول، مالكيّتى وجود نداشت و يا به تعبير ديگر مالكيّت بشكل دست جمعى بود، امّا با ظهور وسائل جديد از قبيل تير و كمان، و توانائى بشر بر دامدارى، و پس از آن پيدايش ابزار فلزى داس و گاو آهن، و قدرت انسانها بر كشاورزى مالكيّت «ارباب» بر وسائل توليد، زمين‌ها، و حتى خود انسانها پيدا شد و اين مالكيّت در دوران سرمايه دارى و بورژوازى تكامل يافت.

٢- فرضيه ديگر اين است كه مالكيّت مولود جنبه‌هاى منفى وجود انسان باضافه جنبه‌هاى ضعف طبيعت است.

توضيح اين كه: انسان موجودى است «ضعيف» و ناتوان كه از بسيارى از حيوانات و حتى پرندگان‌