خطوط اقتصاد اسلامى - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٢٧ - اهميت كارهاى توليدى
خيلى روشن است كارگرى كه بيمار مىشود نه تنها بازده اقتصادى ندارد بلكه بصورت يك مصرف كننده در مىآيد، ولى بر اثر تلاش طبيب سلامت خود را باز يافته قادر بر توليد مىشود آيا مىتوانيم به اين پزشك يا دانشجوى طب بگوئيم تو عمل مثبتى ندارى و بايد حتماً بروى در زمينهاى زراعى كار كنى؟
همچنين دانشمندى كه مردم رابه وحدت، درستكارى، تعاون، جدييت در طريق توليد و مبارزه با كم كارى و بيكارى دعوت مىكند گاه بازده عمل جامعه را چندين برابر مىكند.
تنبلها و انگلها در اين نظام مطرودند
دستورهاى اسلام در مورد محكوم ساختن فرار از زير بار مسئوليتها و وظائفى كه نظام اقتصادى جامعه بر دوش هر كس گذارده كه بدون دخالت در امر توليد از دسترنج ديگران بهره نگيرند؛ و زندگى اتكالى و وابسته را براى خود نپذيرند بسيار گويا و صريح است.
«پرخوابى» و «كم كارى» و «بيكارى» در تعليمات اسلام به شدت محكوم شده است، تا آنجا كه امام موسى بن جعفر عليه السلام مىگويد: «خداوند بنده پر خواب را مبغوض مىدارد، خداوند بنده بيكار را مبغوض مىشمارد»! [١]
جمله كوتاه و شعارمانندى كه از پيامبر اسلام صلى الله عليه و آله نقل شده نظر اين آئين را نسبت به افراد و جامعههاى سربار، و متكى به غير، روشن مىسازد، آنجا كه فرمود «از رحمت خدا دور است كسى كه سنگينى زندگى خود را بر دوش مردم بيفكند»! [٢]
امام صادق عليه السلام به يكى از دوستانش با اين عبارت اخطار كرد كه «در امر زندگى سستى مكن مبادا سربار ديگران شوى» [٣]
اهميت كارهاى توليدى
شك نيست كه اساس كار مثبت و سازنده همان كارهاى توليدى است، و ارزش كارهاى ديگر از نظر اقتصادى به مقدارى است كه در امر توليد دخالت داشته باشد.
اهميت كارهاى توليدى به اندازهاى است كه حتى رهبران الهى كه به حكم پرداختن مسئوليتهاى سنگين اجتماعى كاملًا استحقاق استفاده از بيت المال را داشتهاند كوشش مىكردند تا ممكن است از
[١]. ان اللَّه تعالى ليبغض العبد النوام، ان اللَّه ليبغض العبد الفارغ. «وسائل الشيعه».
[٢]. ملعون من القى كله عن الناس «وسائل الشيعه، ج ١٢، ص ١٨٧».
[٣]. لاتكسل عن معيشتك فتكون كلا على غيرك «وسائل الشيعه، ج ١٢، ص ٣٧».