مباحثی درباره حوزه - مصباح یزدی، محمد تقی - الصفحة ١٢٤ - طرح پيشنهادى
دوستان طرح جامعى فراهم كرديم، اكنون بخش هايى از آن عملى شده و نيز شرايط براى طرح مجدد آن مناسبتر به نظر مى رسد.
براساس اين طرح دوران تحصيلى طلاب طى ١٥ سال زمانبندى شده است. اين ١٥ سال به ٣ دوره عمومى، نيمه تخصصى و كاملاً تخصّصى تقسيم مى شود هريك از دوره هاى فوق ٥ سال زمان مى برد.
دوره نخستين، يك دوره عمومى است كه طى آن دروس ادبيات عرب، معانى و بيان، منطق، فقه و اصول، علوم قرآنى، تاريخ اسلام، اخلاق و عقايد خوانده مى شود. اينها حداقل معلوماتى است كه هر روحانى(در ساده ترين موقعيتها) بايد دارا باشد.
پنج ساله دوم، دوره نيمه تخصصى است و حداقل به ٣ دسته تقسيم مى شود: رشته وعظ و تبليغ، رشته فقاهت و علوم نقلى، رشته علوم انسانى و علوم عقلى در هرسه رشته دروس فقه و اصول، فلسفه و تفسير قرآن وجود دارد، گرچه سطح و مقدار آنها در هر رشته متفاوت است. هر رشته نيز دروس اختصاصى ويژه اى خواهد داشت.
پنج ساله سوم، كاملاً تخصصى خواهد بود و هريك از رشته هاى سه گانه قبلى در اين دوره به چندين رشته كاملا تخصصى منشعب مى شود. بسته به عمق و گستردگى كار و وجود زمينه هاى لازم حتى مى توان بسيارى از جزئيات را به عنوان يك رشته مطرح كرد و بدين طريق به پيشرفت هاى قابل توجهى دست يافت. مثلا كسانى كه علوم نقلى و تعبدى مى خوانند عده اى در حديث متخصص مى شوند، عده اى در رجال، عده اى در تفسير، عده اى هم در فقه و اصول كه آن هم رشته ها و شاخه هايى دارد. عده اى براى قضاوت و عده اى براى تدريس تربيت مى شوند و...