مباحثی درباره حوزه - مصباح یزدی، محمد تقی - الصفحة ١٠٨ - تفسير

كه تفسير مختصرى براى برنامه درسى انتخاب شود مانند تفسير جوامع الجامع مرحوم طبرسى(رحمه الله) كه اكنون در برنامه درسى حوزه وجود دارد. راه ديگر آن است كه بخشهاى مهمّى از تفاسير گوناگون جمع آورى و تدريس شود چون هر مفسر در تفسير خود در برخى قسمتها آثار علمى قابل توجه و شاهكارهايى به وجود آورده است. بخشى از مجمع البيان، الميزان و ساير تفاسير چنين است.

مى توان اين دو راه را تجربه كرد و هر كدام را كه مناسبتر است انتخاب كرد و در سطوح گوناگون در برنامه درسى حوزه گنجانيد.

براى كار در تفسير قرآن، بايد منابع بيشترى در اختيار داشته باشيم. مفسّرى كه مى خواهد از روش تفسيرى قرآن به قرآن، كه مورد تأكيد مرحوم علاّمه طباطبايى(رحمه الله) نيز بود، استفاده كند نبايد وقت خود را در مقدمات صرف كند. براى نيل به اين منظور، اگر مفسر معجم موضوعى كاملى از قرآن در اختيار داشته باشد، يعنى تمام آياتى كه در موضوعات گوناگون وجود دارد دسته بندى شده و به شكل منظم گرد آمده باشند و حتى آياتى كه احتمال داده مى شود از لحاظ معنا در هر موضوع استفاده شده است جمع آورى شده باشد، كارْ بسيار آسان تر و از كيفيت بالاترى برخوردار خواهد بود.

اگر چنين معجم موضوعى، در آغاز كار تفسير، در اختيار مرحوم علاّمه طباطبايى(رحمه الله) بود كار ايشان هم سريعتر انجام مى گرفت و هم از كيفيت بالاترى برخوردار بود. متأسفانه تا كنون چنين كارى انجام نگرفته است. البته كتابهاى مختصرى در سطح پايين نوشته شده است مثلا