مباحثی درباره حوزه - مصباح یزدی، محمد تقی - الصفحة ١٢٦ - طرح پيشنهادى
در اين طرح علاوه بر اينكه در تمام رشته ها دوره اول و دوم فقه و اصول گنجانده شده، در پنج ساله دوم رشته خاص فقاهت به عنوان يكى از سه رشته اصلى مشخص شده است. و محصلين اين رشته عمده وقت خود را صرف فراگيرى فقه و اصول و مقدمات لازم مى كنند. در اين پنج ساله متون درسى تدريس مى گردد متونى كه بر اساس اصول تعليم و تربيت و با توجه به روشهاى پيشرفته و با اولويت دادن به مسايل مورد نياز جامعه نگاشته مى شود. ضمناً در اين دوره طلبه به روش تحقيق و نگارش آشنا مى شود و عملا به كارآموزى و تحقيق در فقه مى پردازد و خود را براى تحقيق در رشته تخصصى فقه در دوره پنج ساله سوم آماده مى كند. در دوره سوم رشته هاى مختلف فقه ايجاد مى شود و در رشته هاى گوناگون از عبادات، معاملات، حقوق و سياست اسلامى و غيره تخصص مى يابند.
با تخصصى شدن بخشهاى مختلف فقه زمينه براى تحقيقات عميق در هر رشته با استفاده از وسايل جديد و كتابخانه ها و مراكز علمى جهان فراهم مى گردد. در اين برنامه، فقها علاوه بر مهارت در رشته تخصّصى خودشان، با مبانى علوم انسانى و علوم تجربى و رياضى مربوطه آشنا مى شوند كه تاثير مهمى در تعميق و توسعه فقه خواهد داشت. گذشته از اين در مسايل فقهى آگاهيهاى خاصى از علوم تجربى، بخصوص براى موضوع شناسى در مسايل اجتماعى، اطلاع از علوم مربوطه اعم از علوم تجربى و علوم اجتماعى ضرورت دارد. البته در گذشته بعضى از علوم، مانند طب و هيئت و رياضيات در حوزه ها تدريس مى شده و در ابوابى از فقه براى تشخيص موضوعات، مورد استفاده قرار مى گرفته است. مثلا در باب قبله از علم هيئت و در باب ارث از رياضيات استفاده مى شده است.