انقلاب اسلامی و ریشه های آن - مصباح یزدی، محمد تقی - الصفحة ٦٨ - د ـ احساس محروميّت از استكمالات معنوي و اخلاقي

ج ـ احساس از دست دادن حيثيّت جهاني

ممكن است عموم افراد يك جامعه‏ احساس كنند كه در ميان ساير اقوام و ملل از وجهه و آبروي چنداني برخوردار نيستند. اين احساس به‌ويژه در نزد مردمي يافت مي‏شود و يا قوّت مي‏گيرد كه استقلال و آزادي سياسي خود را کمابيش از كف داده باشند و پنهان يا آشكار، تحت استعمار قوم ملّت ديگري قرار گرفته باشند. چنين ‏مردمي، حتّي اگر وضع معيشتي و اقتصادي رضايت‏بخشي هم داشته باشند و از طرف بعضي از افراد ياگروه‏ها يا قشرهاي جامعه خود نيز مورد استثمار و بهره‏كشي اقتصادي يا مورد بي‏حرمتي و هتك ‏شخصيت واقع نشده باشند، بعيد نيست كه به‌پا خيزند و نظام حاكم را، كه موجبات بردگي و بندگي آنان را نسبت به بيگانگان فراهم آورده است، ساقط سازند، تا به‌ اين‌وسيله، قدرت، شوكت، عظمت و عزّت خود را در سطح بين‏المللي و جهاني بازيابند.

د ـ احساس محروميّت از استكمالات معنوي و اخلاقي

اين احساس بسيار به ندرت و فقط براي كساني ‏دست مي‏دهد كه به صورت عام از تعاليم انبياي الهي‌(صلى الله عليه وآله) و به‌گونه‌هاي خاص از آموزه‏هاي پيامبرگرامي اسلام(صلى الله عليه وآله) بهره كافي و وافي برگرفته باشند و بدانند كه انساني ‏بودن زندگي فردي و اجتماعي در گرو بينش‏ها و گرايش‏هاي بسيار والا و ارجمندي است كه جز بر اثر پيروي از اوامر و نواهي الهي حاصل نمي‏آيد. چنين كساني اگر احساس كنند كه نظام حاكم بر جامعه‏شان، ‏امور و شؤون مردم را چنان تدبير و اداره مي‏كند كه نتيجه‏اي جز دور ماندن انسان‏ها از كمالات باطني وحقيقي به‌بار نمي‏آورد، قيام مي‏كنند و تا آن‌جا كه مي‏توانند در تضعيف و سقوط آن نظام مي‏كوشند، حتّي ‏اگر نظام مفروض، فقر را ريشه‌كن كرده باشد، ظلم را در جميع اشكال و صُوَرش نابود ساخته باشد، شأن‏ و حيثيّت بين‏المللي و جهاني جامعه را حفظ كرده و ارتقا بخشيده باشد.