انقلاب اسلامی و ریشه های آن - مصباح یزدی، محمد تقی - الصفحة ٩٦ - ٥ جايگاه ممتاز انقلاب اسلامي ايران در تاريخ بشریت

جابه‌جا شدند و اين سلسله‎هاي پادشاهي با انقراض طبيعي سلسله‎هاي قبل و يا از طريق از صحنه بيرون كردن سلسله‎هاي ديگر، يكي پس از ديگري زمام امور را در دست گرفتند. اشاره شد كه تاريخ جوامع بشري سرشار از اين تغييرات و دگرگوني‌هاست، بنابراين راز عظمت انقلاب اسلامي ايران فقط جايگزيني حكومتي با حكومت ديگر و يا تغييرات نخبگان حاكم نيست.

احتمال ديگري كه ممكن است در زمينهٔ منشأ عظمت انقلاب در اينجا به ذهن خطور كند، اين است كه اين انقلاب، نه ‎تنها سبب تغيير حكومت در كشور گرديد؛ بلكه باعث برچيده شدن سلسله‎هايي از حاكمان شد كه در مدت ٢٥٠٠ سال، از طريق رژيم سلطنتي بر كشور فرمان مي‎راندند. در واقع با پيروزي انقلاب، رژيم سلطنتي جاي خود را به رژيم ديگري به‌نام جمهوري داد. گفتني است اين احتمال نيز نمي‎تواند منشأ عظمت چنين انقلابي باشد، زيرا اين‎گونه تحولات منحصر به ايران نبوده، در كشورهاي ديگر نيز سابقه داشته است. تغيير رژيم ديكتاتوري و سلطنتي به رژيم جمهوري در بسياري از انقلاب‌هاي جهان نظير انقلاب كبير فرانسه و انقلاب اكتبر روسيه، تحقق يافت، ليكن هيچ يك از اين انقلاب‌ها نمي‎تواند در شكوه و عظمت با انقلاب اسلامي ايران رقابت كند و اين امر نشان مي‎دهد كه عظمت اين انقلاب ناشي از امر ديگري است و تغيير رژيم سلطنتي به رژيم جمهوري نمي‎تواند علّت منحصر به‎ فرد بودن اين انقلاب در ميان انقلاب‌هاي بزرگ جهان باشد.

هرچند كه در اين انقلاب، در مقايسه با برخي از انقلاب‌هاي ديگر، خسارات كمتري متوجه مردم گرديد و تعداد كشته‎ها، مجروحان و آسيب ديدگان نيز بسيار كمتر بود؛ ولي اين اختلاف نيز نمي‎تواند منشأ منحصر به فرد بودن اين انقلاب در طول تاريخ باشد.

براي تحليل و ارزيابي صحيح منشأ عظمت انقلاب اسلامي، از دو ديدگاه مي‎توان آن را مورد توجه قرار داد: