انقلاب اسلامی و ریشه های آن - مصباح یزدی، محمد تقی - الصفحة ١٠٥ - ٢ اوصاف رهبر شايسته

و كارها انجام داد. براي اينكه در همه اين ‏تصميم‌‏ها، گزينش‏ها و كارها هدف نهايي ملحوظ باشد و فراموش نشود، مهمّ، فداي اهم و فرع فداي اصل نگردد، و نيز انحرافاتي پيش نيايد، بايد اصول و موازيني كه در حكم حدّ و مرزهاي قيام و نهضت‏اند و تجاوز به آنها به معناي خروج از دايره حركت اجتماعي و ممنوع است، به‌طور دقيق شناخته و معيّن شوند. از اين‌رو، شناخت و تعيين اموري كه در جريان نهضت نبايد هرگز آسيب ببينند و مسير و خط مشي ‏نهضت را مشخّص مي‏سازند و غفلت از آن‏ها نهضت را از نيل به هدف بازمي‏دارد و نيز ارزيابي و سنجش ‏امور و تعيين اصل و فرع‏ها، اهمّ و مهمّ‏ها، و اولويّت و تقدّم‏ها از مهم‌ترين وظايف رهبر است.

٥. شناخت نقاط ضعف موجود و تعيين اهمّ و مهمّ آنها. عدم شناخت دقيق نقاط ضعفي كه در جامعه وجود دارد و بايد از ميان برود، رهبر را به تصميم‌ها، موضع‏گيري‌ها، و فعّاليت‏هاي نادرست و نابه‌جا مي‏كشاند.

٦. شناخت موانعي كه بر سر راه حركت اجتماعي پديدار خواهد شد و تعيين شيوه‏هاي مقابله با آنها. رهبر بايد كساني را كه ممكن است از داخل يا از خارج، كارشكني كنند و مزاحم حركت اجتماعي‏ مطلوب شوند به‌خوبي بشناسد. همچنين بايد طرق مختلف مبارزه با آنان را تعيين كند. ممكن است اوضاع واحوال اقتضا كند كه بعضي از دشمنان و مخالفان را زودتر از ميان بردارند و به پاره‏اي ديگر مدّتي مهلت‏ دهند، برخي را تهديد كنند و برخي ديگر را تطميع، و... .

٧. دورانديشي و برنامه‏ريزي. رهبر نبايد چشم به‌راه حوادث و وقايع بنشيند؛ بلكه بايد دورانديش ‏باشد و با توجّه تامّ به هدف نهايي، اصول و موازين ثابت و لايتغيّر، نقاط ضعف موجود در جامعه، و موانع نهضت، برنامه‏اي واقع‏بينانه، عالمانه و خردمندانه طرح كند تا چند و چون شروع و ادامه نهضت ‏به‌طور دقيق معيّن و معلوم باشد.