نقش تقليد در زندگي انسان - مصباح یزدی، محمد تقی - الصفحة ١٣٦ - نگاهى دوباره به موارد ضرورت تقليد و ساحت هاى آن

دين ما بايد از كسانى پيروى و تبعيت كنيم كه دين و معارف دين را بهتر و بيشتر از ديگران مى‌‌شناسند.

مسأله ديگر اين است كه ما در چه زمينه‌‌ها و ساحت‌‌هايى مى‌‌توانيم تقليد كنيم؟ آيا ما در هر زمينه‌‌اى بايد از ديگران تقليد و تبعيت كنيم، يا اينكه تنها در موارد خاصى تقليد و پيروى از نظر و رأى ديگرى لازم است؟ در مواردى اگر انسان اعتقاد و نظر خاصّى نداشته باشد و از رأى ديگران نيز استفاده نكند، مشكلى براى او پيش نمى‌‌آيد. مثلاً اگر ما ندانيم كه در كره مريخ چه موجوداتى وجود دارند، ضرورتى ندارد كه حتماً از دست‌‌آوردهاى علمى و اطلاعات ديگران استفاده كنيم، و چون دانستن چنين مسأله‌‌اى براى زندگى ما ضرورى نيست، نه عقلْ حكم به لزوم مطالعه و بررسى شخصى مى‌‌كند و نه ما را ملزم به تبعيت از نظر كسانى مى‌‌كند كه در اين زمينه به پاسخ‌‌هايى رسيده‌‌اند. بنابراين، ما در حوزه‌‌ها و زمينه‌‌هايى كه براى زندگى و دست‌‌يابى به سعادت دنيوى و اخروى ما ضرورت دارند، ملزم به تبعيت و پيروى از ديگران هستيم. در مواردى كه اگر ما شخصاً اعتقادى نداشته باشيم و يا راهى را كه ديگران به ما ارائه كرده‌‌اند برنگزينيم، با ضرر و خطر قابل توجهى مواجه مى‌‌گرديم كه عقلاً بايد در جهت دفع آن ضرر بكوشيم. حال با توجه به اينكه عقل دفع ضرر و حتى دفع ضرر احتمالى را لازم مى‌‌داند، ما يا بايد با تحقيق و اجتهاد شخصى خود به آگاهى لازم دست يابيم و يا بايد با تقليد و استفاده از نظر ديگران، راه درستى را براى تأمين نيازهاى خود و مصون ماندن از زيان‌‌هاى احتمالى برگزينيم.

در حوزه مسايل دينى با توجه به اينكه اعتقاد به آنچه در شرع مقدس آمده لازم است، متدينان بايد به آموزه‌‌هايى كه توسط خداوند و انبياى الهى ارائه شده است، معتقد گردند و عبادات و دستوراتى كه تعيين شده است انجام دهند، و اگر كسى در اين زمينه كوتاهى كند مستحق عذاب الهى خواهد بود. همچنين با توجه