ادوار فقه و كيفيت بيان آن ( فارسي ) - جناتی، محمد ابراهیم - الصفحة ٤٦٨ - نمودارى از تنظيم مباحث اصولى

دسته بندى مطالب بر اساس سير منطقى و مشخص كردن اصول و تجزيه آنها از فروع و شماره گذارى آنها نقش به سزايى در تسهيل فهم مطالب دارد .
كتابهاى درسى را بايد به شيوه نوين و با عبارات متقن و نيز كوتاه و مفهوم واضح تدوين كرد و در آنجا كه كلام مؤلف نياز به توضيح دارد ، توضيح آورده شود . البته منظور اين نيست كه كتابهاى سنتى به كلى از حوزه خارج شود و كتب قدما مورد اعراض و بىمهرى قرار گيرد . بلكه بايد برنامه منظم و ملخصى براى دوره عمومى آموزشى حوزه قرار داده شود و كتابهاى مفصل قدما در كار آن دسته از كسانى قرار گيرد كه رشته تخصصى فقه يا اصول را دنبال مىكنند و ده‌ها سال در اين زمينه به تحقيق مىپردازند .
نمودارى از تنظيم مباحث اصولى مرحوم شيخ اعظم انصارى در كتاب رسائل ( قطع رحلى ) نوزده صفحه را به بحث اجماع اختصاص داده است كه خواندن آن هفته‌ها به طول مىانجاميد . با اين كه مىتوان همه آن مطالب را با عباراتى روشنتر و نظمى گوياتر به شكلى تدوين كرد كه محصل در كمتر از يك هفته همه آن مطالب را به صورتى روشنتر فرا گيرد .
به عنوان نمونه ، اگر همين بحث « اجماع » با نظمى كه مىآوريم تدوين شود ، مطلبى هم فروگذار نخواهد شد .
جايگاه اجماع در اجتهاد و استنباط .
معناى لغوى و اصطلاحى اجماع .
اقسام اجماع منقول و محصل و بيان معناى هر يك .
دلايل حجّيت اجماع .
راههاى كشف اجماع از قول امام ( ع ) اجماع دخولى ، نظريه سيد مرتضى .
اجماع لطفى ، نظريه شيخ طوسى .
اجماع تقريرى حلبى .
اجماع حدسى ، نظريه شيخ انصارى .
كشف از دليل معتبر ، نظريه ميرزاى نائينى .
كشف از سيره اصحاب ائمه در اصول متلقات ، نظريهء مرحوم آقاى بروجردى .