ادوار فقه و كيفيت بيان آن ( فارسي ) - جناتی، محمد ابراهیم - الصفحة ٢٨٠ - دوره چهارم
مىنويسد : نخستين سؤالى كه در آن مطرح مىشود در بارهء كسى است كه نيت روز را در شب فراموش كند ، و روز يادش بيايد . اين رساله به خط شيخ محمود جزائرى است ، به سال ١٠٨٦ ( ق ) نوشته شده و در كتابخانهء شوشتريها در نجف موجود است . وى رسالهء فارسى ديگرى دارد كه نسخه اى از آن در كتابخانهء شيخ مشكور در نجف است . از او رسالهء ديگرى مانده است كه شاگردش سيد فضل الله حسينى آن را در چند فصل مرتب و منظم كرده است .
دوره چهارم كسانى كه دوره چهارم چنين رساله هايى را تأليف كردند بدين قرارند :
شيخ بهايى ( م ١٠٣١ ه ) - رساله اى دارد مشتمل بر سى مسأله و رساله اى محتوى ٦٠ مسأله ، و رساله اى در پاسخ ٢٢ سؤال از اهالى الجزاير . رسالهء شيخ حسين ظهيرى ، اين رساله باب طهارت و نماز و زكات را در بر دارد . مجلسى اول ( م ١٠٧٠ ه . ق ) - در پاسخ برخى از فضلاى خراسان و متدينين كاشان رساله اى تأليف كرده است كه همه ابواب فقه از طهارت تا ديات را در بر دارد . سيد حسين معروف به مجتهد كركى ( م . ١٠٠١ ق ) در اردبيل .
مجلسى دوم ( م ١١ / ١١١٠ ه ) - داراى چنين رساله اى بود كه مجموعه اى بسيار نفيس و گرانقدر جلوه كرد و وحيد بهبهانى ( م ١٢٠٥ ه . ق ) در تقرير از اين پاسخها رساله اى تأليف نمود .
رسالهء شيخ حسين ظهيرى عاملى ، استاد شيخ حر عاملى . [١] رسالهء شيخ محمد شيروانى ( م ١٠٩٨ ه ) .
فاضل هندى ( م ١١٣٧ ه ) - رساله اى دارد به نام « جوابات المسائل » .
رسالهء شيخ محمد حسين قزوينى ( م ١٢٠٨ ه ) استاد بحر العلوم - كه رساله اش در كتابخانهء احفاد او در قزوين موجود است .
رسالهء سيد على طباطبايى صاحب رياض ( م ١٢٣١ ه ) كه نسخهء آن در كتابخانهء سامراء وجود دارد ، اين رساله فارسى است و در ضمن ١٠٠٠ بيت شعر تنظيم شده است .
[١] - الذريعه ج ٢ ص ٨٩ .