ادوار فقه و كيفيت بيان آن ( فارسي ) - جناتی، محمد ابراهیم - الصفحة ٣٧ - تدوين كتاب در ميان اصحاب على ( ع )
مسلم از آن نام مىبرند و در چند مورد از « صحيح » خود از آن نقل قول مىكنند ، چنانچه احمد بن حنبل نيز در مسند از آن روايت مىكند .
تدوين كتاب در ميان اصحاب على ( ع ) در اين مرحله ، پاره اى از ياران على ( ع ) از وى پيروى نموده ، و در زمان حضرت دست به تأليف كتبى زدند كه نام بردن از آنها خالى از فايده نيست :
١ . شيخ طوسى ( ره ) در « فهرست » مىگويد : سلمان فارسى كتاب « حديث جاثليق رومى » را تاليف كرده است . پس از رحلت پيامبر ( ص ) ، پادشاه روم ، فردى به نام « جاثليق » را نزد خليفه وقت فرستاد ، تا جواب برخى از سؤالات خود را بيابد . خليفه از پاسخ ناتوان ماند . در اين هنگام سلمان فارسى به سوى على ( ع ) شتافت و عرض كرد : « يا على » امت محمد را درياب . امام به مسجد رهسپار شد و سؤالات جاثليق را پاسخ داد . سلمان جريان اين واقعه را ثبت كرده است .
٢ . و نيز مرحوم شيخ در كتاب « فهرست » نقل مىكند كه ابو ذر غفارى كتابى تأليف نموده شامل خطبه اى كه رويدادهاى پس از فوت پيامبر ( ص ) را شرح مىدهد . و هم چنين به تدوين كتابى به عنوان « وصاياى پيامبر » پرداخته كه مرحوم علامه مجلسى آن را شرح و تفسير كرده و « عين الحيوة » ناميده است .
٣ . ابو رافع غلام پيامبر ( ص ) و صحابى امير المؤمنين ( ع ) كتابى در زمينهء پاره اى از آداب و احكام و برخى امور قضايى تاليف كرده ، و در اين مجموعه بيشتر از احاديث على ( ع ) بهره گرفته است .
٤ . على بن ابى رافع كتابى پيرامون وضو و نماز و شيوههاى فقه بنا بر مذهب اهل بيت تدوين كرده است . اين كتاب نزد ائمه ( عليهم السلام ) در شمار كتب مهم قلمداد مىشده و مورد مراجعه شيعيان بوده است .
٥ . ربيعة بن سميع كتابى دارد در « زكات چهار پايان » كه تاليفى از احاديث پيامبر ( ص ) به نقل از على بن ابى طالب ( ع ) است . اين كتاب را نجاشى در رجال خود نام مىبرد .
٦ . عبد الله بن حر فارسى كتابى از احاديث رسول خدا ( صلى الله عليه و آله ) به روايت على ( ع ) تاليف كرده و آن را « لمعه » ناميده است .
تعدادى ديگر از اصحاب على بن ابى طالب ( عليه السلام ) كه نام آنان در كتب