ادوار فقه و كيفيت بيان آن ( فارسي ) - جناتی، محمد ابراهیم - الصفحة ٢٣٧ - رسالههاى عمليه مرحوم مجلسى اول
١٠٧٩ تحرير شده بود در كتابخانه سيد عبد الحسين حجت ديدم ، كه حاشيه مولى حسينعلى اصفهانى بر آن مكتوب بود . [١] ه ) اين رساله چندين بار به چاپ رسيده ، بخصوص قسمت اول آن كه به قلم خود شيخ بهائى است مكررا در ايران و هندوستان به زيور طبع آراسته گرديده است .
متن اين رساله بدون حاشيه ، در حجمهاى مختلف وزيرى و رقعى در تهران در سالهاى ١٢٣٠ ، ١٢٦٣ ، ١٢٨٥ ، ١٣٠٤ ، ١٣١٢ ، ١٣٢٢ ، ١٣٢٩ ، و ١٣٣١ و در لكنهو در سالهاى ١٢٦٢ ، ١٢٩٨ ، ١٣٠٥ و ١٣١٨ و در بمبئى در سالهاى ١٢٩٨ و ١٣٠١ و در تبريز در سالهاى ١٣٠٩ ، ١٣٢٢ و ١٣٥٤ و در اصفهان به سال ١٣٤١ چاپ شد .
در بمبئى به سال ١٣١٩ با حواشى سيد اسماعيل صدر و حاج شيخ على محلاتى و در سال ١٣٢٣ با حواشى سيد محمد كاظم يزدى و در تهران به سال ١٣٢٥ با همان حواشى سيد محمد كاظم يزدى و در نجف اشرف به سال ١٣٤٦ با حواشى شيخ عبد الله مامقانى و در تهران به سال ١٤٠٣ با حواشى سيد اسماعيل صدر و حاج شيخ على محلاتى چاپ شد .
در اينجا بايد متذكر شد كه گر چه قبل از تأليف جامع عباسى دو رسالهء ديگر توسط مرحوم آية الله شيخ عبد العالى فرزند محقق كركى ( م ٩٩٣ ه . ق ) و شهيد قاضى نور الله شوشترى ( م ١٠١٩ ه . ق ) تأليف شده است ، ليكن هيچ يك از اين دو رساله ، امتيازات رسالههاى كنونى را ندارد ، بلكه اولى تنها مربوط به احكام ضرورى نمازهاى يوميه و ديگرى اگر چه ابواب مختلف را در بر دارد ولى منحصر به بيان احكام ضرورى آنهاست .
رسالههاى عمليه مرحوم مجلسى اول دومين رسالهء عمليه اى كه در اين مرحله به رشته تحرير در آمده ، به خامهء شاگرد شيخ بهائى ، عارف وارسته و زاهد يگانه مولى محمد تقى ، معروف به مجلسى اول ( ١٠٠٣ - ١٠٧٠ ه . ق ) نوشته شده است . رسالهء وى « احكام الشريعة » نام دارد و مجموعه اى بسيار نفيس و گرانبهاست كه شامل همه مسائل فقهى مورد نياز مسلمين است و يك دورهء كامل فقه از طهارت تا ديات را در بردارد ، از آنجا كه در اين رساله فروع مختلفى عنوان شده و در طرح مسائل و تنظيم ابواب آن حسن سليقه به كار رفته و در
[١] - الذريعه ج ٥ ، ص ٦٥ .