معيار العقول - ابن سينا - الصفحة ٣ - انتساب رساله بشيخ رئيس ابو على سينا

فى هذا العلم على نقل مائة الف رطل بقوّة خمسمائة رطل و هذا امر تستبعده العقول القاصرة: ج ١ ص ٣١٣» صاحب كشف الظنون مى‌نويسد:

«هو علم يبحث فيه عن كيفيّة اتّخاذ الآلات تجرّ الأشياء الثّقيلة بالقوّة اليسيرة و منفعته ظاهرة و قد برهن ايران فى كتابه فى هذا العلم على نقل مائة الف رطل بقوّة خمسمائة رطل و هو من فروع علم الهندسة و برهن الامام فى آخر جامع العلوم على بعض مسائله و لم يذكر صاحب مفتاح السعادة كتابا فى هذا الفنّ».

انتساب رساله بشيخ رئيس ابو على سينا

تأليف رساله حاضر را بفيلسوف نامدار ايران شيخ رئيس ابو على سينا متوفّى ٤٢٨ نسبت داده‌اند امّا اسلوب انشاء يعنى سبك جمله بندى و استعمال كلمات و تركيبات فارسى كه در اين رساله ديده مى‌شود با مقايسه بسبك نثر قرن چهارم و پنجم- مخصوصا آثار فارسى محقّق خود شيخ از قبيل حكمت علائيّه و رساله نبض و امثال آن، بحسب ظاهر صحّت انتساب را تأييد نمى‌كند. و اگر بقضيّه شهرت صدور اين تأليف را از شيخ بزرگوار قطعى و مسلّم بدانيم ناچار بايد فرض كنيم كه در طول مدّت چند قرن حدود هزار سال دست بدست در تحت تصرّف نسّاخ بصورت حاضر در آمده، و اين نوع تبديل و تحوّل و تغيير سبك انشاء كه بدست كاتبان متصرّف غير امين در آثار نثر فارسى وجود گرفته داراى مصاديق و شواهد و امثال بسيار است.

مثلا تركيب «پرگار كردن» كه بمعنى استوار كردن و تعبيه و