معيار العقول
(١)
مقدمة مصحح
١ ص
(٢)
انتساب رساله بشيخ رئيس ابو على سينا
٣ ص
(٣)
اصطلاحات جرّ ثقيل
٥ ص
(٤)
مخل و لولب
٧ ص
(٥)
لولب
١١ ص
(٦)
نسخ كتاب و چگونگى تصحيح
١٢ ص
(٧)
1- نسخه (ص)
١٢ ص
(٨)
2- نسخه (خ)
١٥ ص
(٩)
چگونگى تصحيح
١٧ ص
(١٠)
متن رساله
٢٠ ص
(١١)
معرفى ابواب رساله
٢٣ ص
(١٢)
باب اول اندر ذكر نامهاى آلات جرّ ثقيل
٢٥ ص
(١٣)
باب دوم اندر شرح آلات جرّ ثقيل
٢٧ ص
(١٤)
فصل اول اندر محور
٢٨ ص
(١٥)
فصل دوم اندر بكره
٣٠ ص
(١٦)
فصل سيوم اندر مخل
٣٣ ص
(١٧)
فصل چهارم اندر لولب
٣٦ ص
(١٨)
فصل پنجم اندر اسفين
٣٨ ص
(١٩)
باب سيوم اندر آنكه اين آلت سهگانه را چون از قوّت بفعل بايد آوردن
٤١ ص
(٢٠)
فصل اول اندر آنكه محور را چون از قوّت بفعل بايد آوردن
٤١ ص
(٢١)
فصل دوم در آنكه بكره را از قوّت چون بفعل بايد آوردن
٤٥ ص
(٢٢)
فصل سيوم اندر بفعل آوردن مخل
٤٨ ص
(٢٣)
باب چهارم در تركيب اين آلات با يكديگر
٥٠ ص
(٢٤)
فصل اول در تركيب محور و بكره
٥٠ ص
(٢٥)
فصل دوم اندر تركيب محور و بيرم
٥١ ص
(٢٦)
فصل سيوم اندر تركيب محور و لولب
٥٣ ص
(٢٧)
فصل چهارم اندر تركيب آلات چهارگانه با يكديگر
٥٦ ص
(٢٨)
باب پنجم در انجام كتاب و معانى پراكنده
٥٩ ص
(٢٩)
فهرست اعلام رجال
٦٣ ص
(٣٠)
فهرست اسامى كتب
٦٥ ص
(٣١)
فهرست مطالب كتاب
٦٦ ص

معيار العقول - ابن سينا - الصفحة ٣٤ - فصل سيوم اندر مخل

است صلب و دراز [١]، قسمت كرده باقسام چندان كه بايد، يعنى نصف و ثلث و ربع و مانند آن اجزاء بر وى پيدا آورده- و جرمى ديگر صلب در زير آن جرم نهند و يك سر وى در زير ثقلى كه آن را خواهند برداشت، كنند [٢] و ديگر سر وى سوى زمين كشند ثقل بر بالا آيد بآسانى‌ [٣] و صورتش اينست.

شكل- ٤ چون خواهند كه بدين آلت ثقل معلوم را بقوّت معلوم بر دارند،


باشد و با آن ديوارها خراب كنند- و نوعى از آن جزو دست افزارهاى درودگران است كه با آن تيرها و تخته‌هاى كهن را سوراخ كنند.

شارح قاموس عتله نجاران را به «عمود آهنين درودگر- چوب‌كاو- چوب سوراخ كن» تفسير كرده است.

صاحب قاموس مينويسد «العتلة حديدة كأنّها رأس فاس و العصا الضّخمة من حديد لها رأس مفلطح يهدم بها الحائط و بيرم النّجار»

[١] صلب دراز: خ.

[٢] عبارت «و يك سر وى» تا اينجا در (خ) افتاده است.

[٣] بسهولت: خ.