پيش از اين، در شرح زندگانى و سيماى امام باقر از علم ائمه و منابع متعدد آن سخن گفتيم و در اينجا نيازى به تكرار آن نمى‌بينيم و در اينجا تنها در باره افق‌هاو كرانه‌هاى علم و دانش امام رضا كه از احاديث آن حضرت به دست مى‌آيد، به بحث و گفتگو مى‌پردازيم.

يقطينى روايت كرده است:

چون مردم در امامت امام رضا اختلاف نظر پيدا كردند مسائلى را كه از آن‌حضرت پرسيده بودند و پاسخهايى كه او داده بود گرد آوردند، كه به ١٥ هزار مسأله رسيد. [١]

امام عليه السلام خود يك بار فرمود: «در روضه مى‌نشستم. در مدينه علماى بسيارى بودند و هرگاه يكى از آنان از پاسخ در مى‌ماند به من اشاره مى‌كرد و مسائلى را پيش من مى‌فرستاد و من بدانها پاسخ مى‌گفتم». [٢]

امام در حالى كه تنها بيست و اندى از عمر شريفش مى‌گذشت، در مسجد رسول خدا مى‌نشست و فتوا مى‌داد.

براى آنكه با نقش امام رضا در اين باره بيشتر آشنايى حاصل كنيم بايد اندكى به عقب بازگرديم.

حزب عبّاسى كه پس از خلاء سياسى ناشى از عدم سلطه اموى، برگرده مسلمانان سوار شده بود خود را در برابر جريانهاى سياسى مخالف يافت.

[١] - بحارالانوار، ج ٤٩، ص ٩٧.

[٢] - همان مأخذ، ص ١٠٠.