شايد يكى از عواملى كه ما را به فهم اين حكمت يارى مى‌كند، شرايط بسيار دشوار سياسى زمان آن امام باشد، بطورى كه تقيّه در شديدترين حالت اعمال مى‌شد واهل بيت از جايى به جاى ديگر رانده مى‌شدند.

هارون الرشيد، اصحاب و انصار اهل بيت را از ديارى به ديار ديگر مى‌فرستاد و آنها را بشهادت ميرسانيد و امام موسى كاظم به فرمان هارون از زندانى به زندان ديگر منتقل مى‌شد.

بنابر اين در چنين شرايطى امكان تفرقه و پراكندگى شيعه پس از وفات موسى بن جعفر اين حكمت را اقتضا مى‌كرد كه آن‌حضرت بر ولايت امام رضا پس از خود، بيشتر تأكيد كند.

اصحاب نيز به سهم خود از احتمال شهادت امام موسى بن جعفر عليه السلام و نشناختن پيشواى پس از وى، بسيار بيمناك بودند. كه مى‌توان از احاديث زير، به روشنى اين مسئله را دريافت:

يزيد بن سليط زيدى گويد:

با امام موسى بن جعفر ديدار كردم و به آن‌حضرت گفتم:

مرا از امام پس از خود آگاه كن چنان كه پدرت ما را از امامت تو آگاه كرد.

امام پاسخ داد:

«پدر من در دوره‌اى غير از اين دوره مى‌زيست!».

عرض كردم: هر كه از اين وضع كه براى شما پيش آمده خشنود است‌