الفقه الاسلامى احكام خمس - مدرسى، سيد محمد تقى - الصفحة ٤٧ - سود يا درآمد چيست؟
مىدهد تا درآمدى بدست آورد.
٦- هر كس خون، كُليه و يا عضويى از بدن خود را فروخت احتياط آن است كه خمس بهاى مبالغ دريافتى را بپردازد.
٧- هر كس روزى او از خُمس باشد و درآمد خمس او بيش از مخارج وى باشد بايد خُمس مازاد آن را بپردازد.
٨- به رشد عينى در اموال، خمس تعلّق مىگيرد، چه اين رُشد پيوسته باشد مانند افزايش رشد درختان و يا رشد و فربه شدن چارپايان و چه رشد غير پيوسته مانند زاد و ولد انعام و بارورى درختان.
٩- امّا در رشد ارزشى اجناس تفصيل وجود دارد، اگر افزايش نرخ اجناس بدليل تورّم باشد، سود بشمار نمىآيد، ولى اگر رشد حقيقى در ارزش كالا باشد و مالك آن را بفروشد كه سودآورى بر او مترتّب گرديده است، و يا كالا نزد مالك بماند كه در اينصورت خُمس بر او مترتّب نمىشود، مگر اينكه كالا اصولًا براى تجارت بوده، پس بين فروش و عدم فروش آن تفاوتى ندارد و خمس بر افزايش آن واجب مىگردد.
١٠- باغ و مزرعه، و مرغدارى و نظاير آن كه انسان براى استفاده شخصى خود مورد بهرهبردارى قرار داده، خمس بر رشد و افزايش آن و مقدار ميوه و گوشتى كه خود استفاده كند، واجب نمىگردد.
ولى اگر آن را براى سرمايهگذارى اختصاص داده باشد هر رشد و افزايش آن بعنوان غنيمت و بهره بشمار مىآيد و بايد خمس آن را پرداخت. و همچنين است اگر محصول باغ و يا مزرعه شخصى او افزون بر نياز شخصى باشد و آن را به فروش رساند بايد خمس آن