الفقه الاسلامى احكام خمس - مدرسى، سيد محمد تقى - الصفحة ٣٣ - احكام

مترتّب است.» گفتم، گوگرد ونفت كه از زمين استخراج مى‌شود چه حكمى دارد؟ فرمودند: «اين منابع و نظاير آن، خمس دارد. [١]»

٣/ احمد بن محمّد ابى نصر روايت مى‌كند كه از ابا الحسن عليه السلام درباره استخراج معادن- كم و يا زياد- سئوال نمودم: آيا بايد چيزى پرداخت كنم؟ فرمودند: «چيزى نبايد پرداخت شود مگر اينكه به اندازه‌اى برسد كه زكات به آن تعلّق گيرد؛ يعنى به بيست دينار برسد. [٢]»

احكام‌

١- معدن، محل روئيدن و سرچشمه فلزات مانند طلا و ديگر سنگهاى گرانبهاست، عُرف محدوده اين تعريف را وسيعتر كرده و هرچه از زمين استخراج گردد و ارزش داشته باشد را معدن مى‌گويند مانند طلا، نقره، سرب، مس، آهن، ياقوت، زبرجد و ديگر سنگهاى قيمتى، و هم‌چنين معادن مايع مانند نفت، گاز، گوگرد و معادن ديگر مانند نوره، سرمه، نمك، گچ، سنگ آسياب و سنگهاى زينتى و هر آنچه از جوف زمين استخراج و ارزش مالى داشته باشد را معدن گويند.

٢- اگر عرف، شى‌ء استخراج شده را معدن قلمداد نكند، شامل خُمس نمى‌شود.

٣- شرط واجب بودن پرداخت خمس بر معادن اين است كه‌