الفقه الاسلامى احكام خمس - مدرسى، سيد محمد تقى - الصفحة ٦٧
س: صاحب مغازه تجارى و يا كارخانه و نظاير آن اگر سال مالى (خمس) او فرابرسد و نتواند حسابهاى خود را بدليل طلب و بدهكاريهاى زياد تنظيم كند، چگونه خمس اموال خود را بپردازد؟
ج: مىتواند مقدار خمس خود را بر آورد و حدس بزند و سپس بپردازد، بعد از آن اگر حسابهاى خود را تنظيم و محاسبه نمود بايد مازاد آن را بپردازد و اگر كمتر بود از خمس خود كسر كند.
س: اگر كسى حقوق شرعى خود را در زندگى نپرداخته است و ميخواهد خمس ثروت و درآمد خود را بپردازد، چه بايد بكند؟
ج: بايد به ولى خمس مراجعه كند و پس از محاسبه، آنچه مىداند كه خمس بر ذمّه او مىباشد بايد يكى و يا بطور مرحلهاى پس از قبول آن از سوى ولى خمس، بپردازد، و آنچه مىداند كه خمس بر او نيست بر او واجب نمىگردد، و در مورد وجود شك مىتواند با ولى خمس مصالحه نمايد و جزيى را بپردازد و جزء ديگر را ببخشد.
س: اگر مخارج فردى بيش از درآمد او باشد، آيا خمس بر او واجب است؟
ج: خير خمس بر او واجب نيست اگر درآمد او نتواند مؤنه (مخارج) سال او را تأمين كند.
س: اگر كسى چنين وضعى داشت ولى ثروت زيادى كه پيشبينى نمىكرد، بدست آورد، آيا خمس غنيمت و بهره بدست آمده را بايد