الفقه الاسلامى احكام خمس - مدرسى، سيد محمد تقى - الصفحة ٣٢ - حديث شريف
موارد خارج از شمول غنايم
١) غنايم، پس از كسر مخارج جمعآورى، نگهدارى و نقل و انتقال به پشت جبهه، مورد محاسبه قرار مىگيرد.
٢) آنچه امام و يا فرمانده جنگ بر اساس مصالحى، به بعض از جنگاوران هديه بدهد، از شمول غنايم خارج مىگردد.
٣) بعضى از غنايم برگزيده براى رهبرى و يا دستگاههاى ويژه و آنچه امام از جنگ افزارها و خواربار بر مىگزيند، از شمول غنايم خارج مىگردد.
٤) احتياط آن است كه خمس اموال شخص بدست آمده از دشمن مانند سلاح، مهمّات و پيراهن كه توسّط قاتل او بدست آمده است، پرداخت تا براى گيرنده گوارا شود.
ثانياً: معادن
حديث شريف
١/ محمّد بن مسلم از امام محمّدباقر عليه السلام روايت مىكند: از آن حضرت درباره معادن مانند طلا، نقره، مس، آهن و سرب سئوال نمودم، امام فرمودند: «تمامى اين معادن شامل خمس مىگردد. [١]»
٢/ از امام محمّدباقر عليه السلام درباره نمكزار سئوال گرديد، فرمودند:
آن چيست؟ گفتيم، زمينى شور زار كه آب در آن جمع مىگردد و به نمك تبديل مىگردد، فرمودند: «اين معدن است و خمس بر آن
[١] - همان منبع، ص ٣٤٢، باب ٣، حديث ٢.