استفتائات - الخوئي، السيد أبوالقاسم - الصفحة ١٥٧ - خمس سرمايه و محل كار و ابزار آن

از هفت سال در صدد تخميس آن برآمد در طول اين مدت هم ٥٠٠٠ تومان، تدريجاً در اين زمين خرج كرده كه فعلاً به صورت باغ ميوه‌دار درآمده است، بنابر اين جمع قيمت زمين و اشجار و مخارجى كه كرده است عبارت شد از ٦٥٠٠ ولى بهاى آن در زمان تخميس (يعنى بعد از هفت سال) عبارت شده از ٦٠٠٠٠٠ تومان، آيا ميزان در تخميس اين باغ و نظاير آن به صورت مزبور چيست گر چه اين مسئله شبيه تكرار مسئله اولى ولى بخصوصها مورد سؤال است.
ج - هر گاه از ارباح اثناى سال اين مصارف شده چنانكه ظاهر سؤال است به قيمت فعلى تخميس مى‌شود. واللََّه العالم.
س ٥٠٣- اين بنده باغى داشتم مخمس كه قيمتش ٢٥٠٠ تومان بود چون قيمت آن زياد شد فروختم و از پول او ٥ پشته باغ ديگرى به مبلغ ٢٥٥٠٠ تومان خريده‌ام و از محصول باغ فعلى مقدارى مصرف خوراكى بنده است و مقدارى هم فروش مى‌شود و ممكن است مقدار فروش محصول مذكور صرف در خرج ساليانه خود باغ از قبيل كندن باغ و غيره باشد بفرمائيد بقيه ٢٥٥٠٠ تومان فوق كه ٢٥٠٠ تومان آن مخمس بوده تكليفش از نظر خمس چيست؟
ج - آن زيادى، از ارباح سال فروش، محسوب است پس اگر در آن سال صرف مؤونه شود خمس ندارد و اينطور كه شما فرض كرده‌ايد كه منفعتى، به جز صرف اعيان ثمر آنها در زندگى خود، از اين نمى‌بريد مؤونه شما شمرده مى‌شود و خمس ندارد.
س ٥٠٤- اگر از سرمايه كسب و منافع آن كه معمولاً محفوظ است چيزى بخرد كه مورد نياز او نيست خمس دارد يا خير؟
ج - اگر از سرمايه مخمس خريده است ندارد و اگر از ارباح سرمايه و يا سرمايه ـ