دانشنامه امام سجاد علیه السلام - جمعی از نویسندگان - الصفحة ٨٩٨ - ملحقات صحیفه سجادیه
ملحقات صحیفه سجادیه
صحیفه سجادیهای را که از امام ابوجعفر علیهالسلام و برادرش شهید
بزرگوار زید بن علی علیهالسلام نقل کردهاند مشتمل بر پنجاه و سه دعاست و
تمام صحیفه را شامل نیست زیرا بعضی از ادعیه - بطوری که در مقدمه آن آمده
است - افتاده است و دانشمندان در مورد دیگر دعاهای صحیفه کاوش کرده و به
جمعی از ادعیه دست یافتهاند و آنها را به صحیفه سجادیه ضمیمه کردهاند که
در ذیل اسامی این بخش ملحقات با نام نویسندگان آنها آمده است:
صحیفه
اول - محدث مشهور شیخ حر عاملی صاحب وسائل الشیعه متوفای سال ١١٠٤ ه، آن را
جمع آوری کرده و از اصول مورد اعتماد خود استخراج نموده است و در آخر آن
چنین مینویسد: «این بنده محمد بن حسن بن علی بن محمد حر عاملی - خداوند از
او در گذرد - میگوید: این است آن مقداری که از دعاهای صحیفه کامله به دست
این جانب رسیده است.» [١] و این صحیفه مشتمل بر شصت و سه دعا میباشد.
صحیفه
دوم - از فاضل عبدالله بن میرزا عیسی بن محمد بن صالح اصفهانی معروف به
افندی مؤلف کتاب ریاض العلماء که آنچه از نظر شیخ حر عاملی به دور مانده
بود جمع آوری و بدان افزوده است و به صورت چاپ سنگی به طبع رسیده است. [٢] .
صحیفه سوم - از میرزا حسین نوری که آنچه از نظر میرزا عبدالله - گرد
آورنده صحیفه دوم - به دور مانده بوده است وی درهفتاد و هفت دعا جمع آوری
کرده و اینها در سایر صحیفهها ذکر نشده است. [٣] . صحیفه چهارم - از محقق
بزرگ سید محسن عاملی که اضافاتی نسبت به صحیفههای قبلی دارد و مجموع
دعاهای آن به یک صد و هشتاد و دو دعا میرسد که پنجاه و دو مورد را منحصرا
او نقل کرده است. [٤] .
صحیفه پنجم - که شیخ محمد صالح بن میرزا فضل الله مازندرانی حائری آن را جمع آوری کرده است. [٥] .
پی نوشت ها:
[١] الذریعه فی تصانیف الشیعه: ١٥ / ١٨، روضات الجنات: ٧ / ٩٧.
[٢] اعیان الشیعه: ٤ / ق ١ / ٥٠٠.
[٣] الذریعه: ١٥ / ١٩.
[٤] الذریعه: ١٥ / ١٩.
[٥] الذریعه: ١٥ / ١٩.
منبع: تحلیلی از زندگانی امام سجاد (جلد ٢)؛ باقر شریف قرشی؛ ترجمه محمد رضا عطائی؛ کنگره جهانی حضرت رضا علیه السلام ١٣٧٢.