ثابت بن هرمز فارسی، ابومقدام عجلی حداد، غلام بنی‌عجل. شیخ او را از اصحاب امام سجاد علیه‌السلام بر شمرده است. [١] و نجاشی می‌گوید: مجموعه‌ای از علی بن حسین علیهماالسلام روایت شده و آن را پسر ثابت، عمرو بن ثابت از آن حضرت نقل کرده است. [٢] علامه او را از گروه بتریه [٣] شمرده است در حالی که امام ابوجعفر باقر علیه‌السلام درباره بتریه فرمود: تعداد بسیاری از افرادی را که گمراه شدند، ایشان به گمراهی کشیدند و اینان از جمله کسانی هستند که خداوند عزوجل درباره ایشان فرمود: «و من الناس من یقول آمنا بالله و الیوم الآخر و ما هم بمؤمنین. [٤] » [٥] .
امام صادق علیه‌السلام فرمود: «اگر بتریه میان مشرق و مغرب صفی تشکیل داده بودند، خداوند دین را به وسیله ایشان عزت نمی‌بخشید.» [٦] احمد بن معین و ابن‌حیان او را توثیق کرده‌اند، [٧] و شاید توثیق ایشان از او به دلیل بتریه بودن اوست.

[~hr~]پی نوشت ها:
(١) رجال نجاشی.
(٢) خلاصه.
(٣) «بتریه به فتح، و یا به ضم باء از فرق زیدیه بودند که ایشان را صالحیه نیز می‌خواندند و از یاران حسن بن صالح بن حی و کثیر النوی شاعر معروفند که او را ابتر لقب داده بودند، نوبختی گوید: ابتریه می‌گفتند که برترین مردم پس از پیغمبر و شایسته‌ترین ایشان برای امامت علی (ع) بود.
ایشان از هواخواهان استوار و پا برجای علی (ع) بودند و می‌گفتند که مخالفان وی اهل دوزخ و آتشند... باید دانست که بتریه از اصحاب حدیث و پیروان حسن بن صالح بن حی همدانی ثوری کوفی (١٨٦ - ١٠٠ هـ) و کثیر النوی (یعنی کثیر هسته فروش) از معاصران حضرت محمد باقر (ع) و امام جعفر صادق (ع) و از یاران سالم بن ابی‌حفصه (م ١٣٧ ه) و حکم بن عتیبه کوفی (م ١١٥ ه) و ابوالمقدام ثابت حداد از اصحاب امام سجاد و حضرت باقر و سلمة بن کهیل (م ١٢٢ ه) بودند... (فرهنگ فرق اسلامی: ص ١٠ دکتر محمد جواد مشکور) - م.
[٤] بقره / ٨: و از مردم کسانی می‌گویند: به خدا و روز واپسین ایمان آوردیم در حالی که ایمان نیاورده‌اند.
[٥] رجال کشی.
[٦] رجال کشی.
[٧] تهذیب التهذیب: ٢ / ١٦.
منبع: تحلیلی از زندگانی امام سجاد (جلد ٢)؛ باقر شریف قرشی؛ ترجمه محمد رضا عطائی؛ کنگره جهانی حضرت رضا علیه السلام چاپ ١٣٧٢.