كسيكه در شب بيدارى بكشد در روز قلبش شاد ميباشد، طالب علم بايد ايّام نوجوانى و شباب را غنيمت شمارد، خود را بمشقّتى كه نفسش را ضعيف و از انجام اعمال وى را بازدارد نياندازد بلكه در اين راه طريق مرافقت را به‌پيمايد چه آنكه مدارا و مرافقت اصل عظيمى است در جميع اشياء.

متن:

و لا بدّ لطالب العلم من الهمّة العالية فى العلم، فانّ المرء يطير بهمّته كالطّير يطير بجناحيه، فلا بدّ ان يكون همّته على حفظ جميع الكتب حتّى يحصل البعض.

فامّا اذا كان له همّة عالية و لم يكن له جدّ او كان له جدّ و لم يكن له همّة عالية لا يحصل له الّا قليلا من العلم و ينبغى ان يتعّب نفسه على الجدّ و التّحصيل و المواظبة بالتّأمّل فى فضائل العلوم و دقايقها، فانّ العلم يبقى و غيره يفنى، فانّه حيوة ابديّة.

ترجمه:

طالب علم شايسته است كه در تحصيل علم همّتى عالى و بلند داشته باشد چه آنكه شخص همچون پرنده‌اى كه با دو بالش پرواز ميكند با همّت خود ميتواند طيران نمايد، ازاينرو مى‌بايد همّتش بر حفظ تمام كتب بوده تا بر بعض آن نائل آيد.

و امّا وقتى همّتى عالى داشت ولى جدّ و جهد ننمود يا جدّ و جهد داشت و فاقد همّتى عالى بود از علم قليلى را تحصيل ميكند و از دانش نفع كثيرى نمى‌برد.

سزاوار است نفس خود را در سعى و تحصيل و مواظبت بر آن بواسطه دقّت در فضائل علوم و نكات برجسته و باريك آنها به مشقّت و تعب بياندازد و اين رنج و مشقّت بجا و ارزشمند است چه آنكه علم‌