مىآيد بدهند و كسى كه شغلش كاسبى نيست اگر اتفاقا منفعتى ببرد بعد از آن كه يك سال از موقعى كه فايده برده بگذرد، بايد خمس مقدارى را كه از خرج سالش زياد آمده بدهد.
مسأله ١٨٣١ - انسان مىتواند در بين سال هر وقت منفعتى به دستش آيد خمس آن را بدهد و جايز است دادن خمس را تا آخر سال تأخير بيندازد و اگر براى دادن خمس سال شمسى را ملاك قرار دهد مانعى نيست.
مسأله ١٨٣٢ - كسى كه مانند تاجر و كاسب بايد براى دادن خمس سال قرار دهد اگر منفعتى بدست آورد و در بين سال بميرد بايد مخارج تا موقع مرگش را از آن منفعت كسر كنند و خمس باقيمانده را بدهد.
مسأله ١٨٣٣ - اگر قيمت جنسى كه براى تجارت خريده بالا رود و آن را نفروشد و در بين سال قيمتش پائين آيد خمس مقدارى كه بالا رفته بر او واجب نيست.
مسأله ١٨٣٤ - اگر قيمت جنسى را كه براى تجارت خريده بالا رود و به اميد اين كه قيمت آن بالاتر رود تا بعد از تمام شدن سال آن را نفروشد و قيمتش پائين آيد خمس مقدارى را كه بالا رفته بر او واجب است بلكه اگر به اندازه‌اى هم نگهداشته كه تجار معمولا براى گران شدن جنس آن را نگه مىدارند خمس مقدارى كه بالا رفته بايد بدهد.
مسأله ١٨٣٥ - اگر غير مال التجارة مالى داشته باشد كه خمسش را داده يا خمس ندارد چنانچه قيمتش بالا رود و آن را بفروشد مقدارى كه بر قيمتش اضافه شده خمس دارد ولى اگر مثلا درختى كه خريده ميوه بياورد يا گوسفند چاق شود در صورتى كه مقصود او از نگهدارى آنها اين بوده كه منفعتى از آنها ببرد بايد خمس آنچه زياد شده بدهد.
مسأله ١٨٣٦ - اگر باغى احداث كند براى آن كه بعد از بالا رفتن قيمتش