تفسير نمونه‌ ط-دار الكتب الاسلاميه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٣٥٩ - تفسير قيامى از" ام القرى"

و نيز بر اساس همين خط و برنامه بود كه پيروانش براى تبليغ اسلام بعد از او به همه جهان گام نهادند، و تعاليم اسلام را در دنيا منتشر ساختند.

در اينكه چرا روز قيامت" يوم الجمع" ناميده شده، تفسيرهاى متعددى وجود دارد:

گاه گفته‌اند به خاطر آن است كه ميان ارواح و اجساد جمع مى‌شود.

گاه گفته‌اند از اين نظر است كه بين انسان و عملش جمع خواهد شد.

و يا از اين نظر كه ميان ظالم و مظلوم اجتماع حاصل مى‌شود.

ولى ظاهر اين است كه منظور اجتماع همه خلايق در آن روز بزرگ است از اولين و آخرين، همانگونه كه در آيه ٥٠ سوره واقعه آمده است: قُلْ إِنَّ الْأَوَّلِينَ وَ الْآخِرِينَ لَمَجْمُوعُونَ إِلى‌ مِيقاتِ يَوْمٍ مَعْلُومٍ‌:" بگو اولين و آخرين همگى در موعد روز معينى جمع مى‌شوند".

(وَ لَوْ شاءَ اللَّهُ لَجَعَلَهُمْ أُمَّةً واحِدَةً).

اما ايمان اجبارى چه ارزشى دارد؟ و چگونه مى‌تواند معيار كمال انسانى گردد؟ تكامل واقعى آن است كه انسان با اراده خويش، و در نهايت اختيار و آزادى طى كند.

آيات قرآن پر است از دلائل اختيار و آزادى اراده انسان، اصولا امتياز انسان از جانداران ديگر همين مساله است، و اگر آزادى انسان از او گرفته شود در حقيقت انسانيت او از او گرفته شده است! اين بزرگترين امتيازى است كه خداوند به او داده، و راه تكامل را به‌