روشن است كه كلمه «أرجلكم» (پاهاى خود) عطف بر «رءوسكم» (سرهايتان) شده است و براى اين است كه در هر دو، مسح لازم است (نه شستن) خواه «أرجلكم» را به نصب بخوانيم يا به جرّ (دقّت كنيد). [١]

[١]. توضيح اين كه در اعراب كلمه «أرجلكم» دو قرائت معروف است. قرائت جرّ كه جمعى از قرّاء مشهور مانند حمزه و أبو عمرو و ابن كثير و حتّى عاصم (مطابق روايت أبو بكر) به كسر «ل» خوانده‌اند و جمعى ديگر از مشاهير قرّاء به نصب خوانده‌اند و همه قرآن‌هاى فعلى را مطابق آن نوشته‌اند.

ولى به يقين هيچ تفاوتى ميان اين دو اعراب از نظر معنوى نيست.

زيرا اگر به «كسر» خوانده شود واضح است كه عطف بر «رءوس» شده و مفهومش اين است كه پاها را در وضو مسح كنيد (همان گونه كه سرها را مسح مى‌كنيد).

آيا اگر شيعه مطابق اين قرائت عمل كرده باشد كه جمع كثيرى طرفدار دارد، عيبى بر او هست؟

از اين گذشته اگر آن را به فتح بخوانيم بازهم عطف بر محلّ «برءوسكم» مى‌باشد و مى‌دانيم محلّ آن نصب است، زيرا مفعول «و امسحوا» مى‌باشد، بنابراين در هر دو صورت مفهومش اين است كه پاها را مسح كنيد.

ولى گروهى چنين پنداشته‌اند كه اگر «أرجلكم» را مفتوح بخوانيم عطف بر «وجوهكم» مى‌باشد يعنى صورت و دست‌ها را بشوييد و همچنين پاها را!

در حالى كه اين سخن هم بر خلاف قواعد ادبيّات عرب است و هم با فصاحت قرآن نمى‌سازد.

امّا مخالفت آن با ادبيّات عرب به خاطر آن است كه ميان معطوف و معطوف عليه جمله اجنبى واقع نمى‌شود و به گفته دانشمند معروف اهل سنّت محال است «أرجلكم» عطف بر «وجوهكم» بوده باشد، چون هرگز در كلام فصيح عربى شنيده نشده است كسى بگويد: «ضربت زيداً و مررت ببكر و عمراً» به اين معنا كه زيد را زدم و از كنار بكر گذشتم و عمر را، يعنى عمر را نيز زدم!». (شرح منية المصلى، صفحه ١٦).

حتّى افراد عادى چنين سخن نمى‌گويند تا چه رسد به قرآن مجيد كه نمونه اكمل و أتمّ فصاحت است.

بنابراين همان‌گونه كه بعضى از محقّقان اهل سنّت گفته‌اند، شكّى نيست كه كلمه «أرجلكم» بنابر نصب، عطف بر محلّ «برءوسكم» مى‌باشد و در هر حال مفهوم آيه يكى است، يعنى سر و پاها را هنگام وضو مسح كنيد.