موسوعة الإمام أميرالمؤمنين علي بن أبي طالب عليه السلام
(١)
٩ ص
(٢)
٩ ص
(٣)
١٢ ص
(٤)
١٢ ص
(٥)
١٢ ص
(٦)
١٣ ص
(٧)
١٤ ص
(٨)
١٥ ص
(٩)
١٥ ص
(١٠)
١٥ ص
(١١)
١٦ ص
(١٢)
١٦ ص
(١٣)
١٧ ص
(١٤)
١٩ ص
(١٥)
٢٠ ص
(١٦)
٢٠ ص
(١٧)
٢١ ص
(١٨)
٢٢ ص
(١٩)
٢٣ ص
(٢٠)
٢٤ ص
(٢١)
٢٥ ص
(٢٢)
٢٦ ص
(٢٣)
٢٦ ص
(٢٤)
٢٧ ص
(٢٥)
٢٨ ص
(٢٦)
٢٨ ص
(٢٧)
٣٠ ص
(٢٨)
٣٠ ص
(٢٩)
٣٠ ص
(٣٠)
٣١ ص
(٣١)
٣٢ ص
(٣٢)
٣٣ ص
(٣٣)
٣٤ ص
(٣٤)
٣٨ ص
(٣٥)
٤٠ ص
(٣٦)
٤١ ص
(٣٧)
٤٢ ص
(٣٨)
٤٣ ص
(٣٩)
٤٣ ص
(٤٠)
٤٤ ص
(٤١)
٤٥ ص
(٤٢)
٤٥ ص
(٤٣)
٤٥ ص
(٤٤)
٤٦ ص
(٤٥)
٤٧ ص
(٤٦)
٤٧ ص
(٤٧)
٤٨ ص
(٤٨)
٤٩ ص
(٤٩)
٥٠ ص
(٥٠)
٥١ ص
(٥١)
٥٢ ص
(٥٢)
٥٣ ص
(٥٣)
٥٣ ص
(٥٤)
٥٤ ص
(٥٥)
٥٤ ص
(٥٦)
٥٥ ص
(٥٧)
٥٦ ص
(٥٨)
٥٧ ص
(٥٩)
٥٨ ص
(٦٠)
٥٩ ص
(٦١)
٥٩ ص
(٦٢)
٦٠ ص
(٦٣)
٦٠ ص
(٦٤)
٦٢ ص
(٦٥)
٦٣ ص
(٦٦)
٦٤ ص
(٦٧)
٦٧ ص
(٦٨)
٧١ ص
(٦٩)
٧٤ ص
(٧٠)
٧٧ ص
(٧١)
٧٨ ص
(٧٢)
٧٩ ص
(٧٣)
٨٢ ص
(٧٤)
٨٥ ص
(٧٥)
٨٧ ص
(٧٦)
٩٠ ص
(٧٧)
٩٢ ص
(٧٨)
٩٢ ص
(٧٩)
٩٢ ص
(٨٠)
٩٥ ص
(٨١)
٩٦ ص
(٨٢)
٩٧ ص
(٨٣)
٩٧ ص
(٨٤)
٩٨ ص
(٨٥)
٩٩ ص
(٨٦)
١٠٢ ص
(٨٧)
١٠٥ ص
(٨٨)
١٠٦ ص
(٨٩)
١٠٧ ص
(٩٠)
١٠٨ ص
(٩١)
١٠٨ ص
(٩٢)
١١٠ ص
(٩٣)
١١١ ص
(٩٤)
١١٢ ص
(٩٥)
١١٣ ص
(٩٦)
١١٦ ص
(٩٧)
١١٨ ص
(٩٨)
١١٩ ص
(٩٩)
١١٩ ص
(١٠٠)
١٢٢ ص
(١٠١)
١٢٣ ص
(١٠٢)
١٢٦ ص
(١٠٣)
١٢٦ ص
(١٠٤)
١٢٦ ص
(١٠٥)
١٢٨ ص
(١٠٦)
١٣٠ ص
(١٠٧)
١٣١ ص
(١٠٨)
١٣١ ص
(١٠٩)
١٣٢ ص
(١١٠)
١٣٣ ص
(١١١)
١٣٤ ص
(١١٢)
١٣٥ ص
(١١٣)
١٣٥ ص
(١١٤)
١٣٦ ص
(١١٥)
١٣٧ ص
(١١٦)
١٣٧ ص
(١١٧)
١٣٧ ص
(١١٨)
١٣٨ ص
(١١٩)
١٣٩ ص
(١٢٠)
١٤٠ ص
(١٢١)
١٤٠ ص
(١٢٢)
١٤٣ ص
(١٢٣)
١٤٣ ص
(١٢٤)
١٤٦ ص
(١٢٥)
١٤٦ ص
(١٢٦)
١٤٨ ص
(١٢٧)
١٥٤ ص
(١٢٨)
١٥٤ ص
(١٢٩)
١٥٦ ص
(١٣٠)
١٥٦ ص
(١٣١)
١٥٨ ص
(١٣٢)
١٥٨ ص
(١٣٣)
١٦١ ص
(١٣٤)
١٦٧ ص
(١٣٥)
١٧٠ ص
(١٣٦)
١٧٣ ص
(١٣٧)
١٧٥ ص
(١٣٨)
١٧٥ ص
(١٣٩)
١٧٦ ص
(١٤٠)
١٧٧ ص
(١٤١)
١٧٨ ص
(١٤٢)
١٧٨ ص
(١٤٣)
١٧٩ ص
(١٤٤)
١٨٣ ص
(١٤٥)
١٨٤ ص
(١٤٦)
١٨٥ ص
(١٤٧)
١٨٥ ص
(١٤٨)
١٨٥ ص
(١٤٩)
١٨٦ ص
(١٥٠)
١٨٦ ص
(١٥١)
١٨٩ ص
(١٥٢)
١٨٩ ص
(١٥٣)
١٨٩ ص
(١٥٤)
١٩٠ ص
(١٥٥)
١٩١ ص
(١٥٦)
١٩٣ ص
(١٥٧)
١٩٣ ص
(١٥٨)
١٩٥ ص
(١٥٩)
١٩٦ ص
(١٦٠)
١٩٧ ص
(١٦١)
١٩٧ ص
(١٦٢)
١٩٧ ص
(١٦٣)
١٩٨ ص
(١٦٤)
١٩٩ ص
(١٦٥)
١٩٩ ص
(١٦٦)
٢٠٠ ص
(١٦٧)
٢٠٠ ص
(١٦٨)
٢٠١ ص
(١٦٩)
٢٠١ ص
(١٧٠)
٢٠٣ ص
(١٧١)
٢٠٥ ص
(١٧٢)
٢٠٥ ص
(١٧٣)
٢٠٦ ص
(١٧٤)
٢٠٦ ص
(١٧٥)
٢٠٨ ص
(١٧٦)
٢١٣ ص
(١٧٧)
٢٢١ ص
(١٧٨)
٢٢٤ ص
(١٧٩)
٢٢٤ ص
(١٨٠)
٢٢٥ ص
(١٨١)
٢٢٥ ص
(١٨٢)
٢٢٦ ص
(١٨٣)
٢٢٧ ص
(١٨٤)
٢٢٧ ص
(١٨٥)
٢٣٠ ص
(١٨٦)
٢٣٥ ص
(١٨٧)
٢٣٦ ص
(١٨٨)
٢٣٧ ص
(١٨٩)
٢٤٠ ص
(١٩٠)
٢٤١ ص
(١٩١)
٢٤٥ ص
(١٩٢)
٢٤٦ ص
(١٩٣)
٢٤٨ ص
(١٩٤)
٢٤٩ ص
(١٩٥)
٢٥٠ ص
(١٩٦)
٢٥٠ ص
(١٩٧)
٢٥٠ ص
(١٩٨)
٢٥٤ ص
(١٩٩)
٢٥٥ ص
(٢٠٠)
٢٥٧ ص
(٢٠١)
٢٥٨ ص
(٢٠٢)
٢٥٩ ص
(٢٠٣)
٢٦٠ ص
(٢٠٤)
٢٦١ ص
(٢٠٥)
٢٦١ ص
(٢٠٦)
٢٦١ ص
(٢٠٧)
٢٦٢ ص
(٢٠٨)
٢٦٢ ص
(٢٠٩)
٢٦٣ ص
(٢١٠)
٢٦٦ ص
(٢١١)
٢٦٦ ص
(٢١٢)
٢٦٧ ص
(٢١٣)
٢٦٨ ص
(٢١٤)
٢٦٨ ص
(٢١٥)
٢٦٨ ص
(٢١٦)
٢٦٨ ص
(٢١٧)
٢٦٩ ص
(٢١٨)
٢٧٠ ص
(٢١٩)
٢٧٠ ص
(٢٢٠)
٢٧١ ص
(٢٢١)
٢٧٢ ص
(٢٢٢)
٢٧٣ ص
(٢٢٣)
٢٧٤ ص
(٢٢٤)
٢٧٥ ص
(٢٢٥)
٢٧٩ ص
 
٠ ص
١ ص
٢ ص
٣ ص
٤ ص
٥ ص
٦ ص
٧ ص
٨ ص
٩ ص
١٠ ص
١١ ص
١٢ ص
١٣ ص
١٤ ص
١٥ ص
١٦ ص
١٧ ص
١٨ ص
١٩ ص
٢٠ ص
٢١ ص
٢٢ ص
٢٣ ص
٢٤ ص
٢٥ ص
٢٦ ص
٢٧ ص
٢٨ ص
٢٩ ص
٣٠ ص
٣١ ص
٣٢ ص
٣٣ ص
٣٤ ص
٣٥ ص
٣٦ ص
٣٧ ص
٣٨ ص
٣٩ ص
٤٠ ص
٤١ ص
٤٢ ص
٤٣ ص
٤٤ ص
٤٥ ص
٤٦ ص
٤٧ ص
٤٨ ص
٤٩ ص
٥٠ ص
٥١ ص
٥٢ ص
٥٣ ص
٥٤ ص
٥٥ ص
٥٦ ص
٥٧ ص
٥٨ ص
٥٩ ص
٦٠ ص
٦١ ص
٦٢ ص
٦٣ ص
٦٤ ص
٦٥ ص
٦٦ ص
٦٧ ص
٦٨ ص
٦٩ ص
٧٠ ص
٧١ ص
٧٢ ص
٧٣ ص
٧٤ ص
٧٥ ص
٧٦ ص
٧٧ ص
٧٨ ص
٧٩ ص
٨٠ ص
٨١ ص
٨٢ ص
٨٣ ص
٨٤ ص
٨٥ ص
٨٦ ص
٨٧ ص
٨٨ ص
٨٩ ص
٩٠ ص
٩١ ص
٩٢ ص
٩٣ ص
٩٤ ص
٩٥ ص
٩٦ ص
٩٧ ص
٩٨ ص
٩٩ ص
١٠٠ ص
١٠١ ص
١٠٢ ص
١٠٣ ص
١٠٤ ص
١٠٥ ص
١٠٦ ص
١٠٧ ص
١٠٨ ص
١٠٩ ص
١١٠ ص
١١١ ص
١١٢ ص
١١٣ ص
١١٤ ص
١١٥ ص
١١٦ ص
١١٧ ص
١١٨ ص
١١٩ ص
١٢٠ ص
١٢١ ص
١٢٢ ص
١٢٣ ص
١٢٤ ص
١٢٥ ص
١٢٦ ص
١٢٧ ص
١٢٨ ص
١٢٩ ص
١٣٠ ص
١٣١ ص
١٣٢ ص
١٣٣ ص
١٣٤ ص
١٣٥ ص
١٣٦ ص
١٣٧ ص
١٣٨ ص
١٣٩ ص
١٤٠ ص
١٤١ ص
١٤٢ ص
١٤٣ ص
١٤٤ ص
١٤٥ ص
١٤٦ ص
١٤٧ ص
١٤٨ ص
١٤٩ ص
١٥٠ ص
١٥١ ص
١٥٢ ص
١٥٣ ص
١٥٤ ص
١٥٥ ص
١٥٦ ص
١٥٧ ص
١٥٨ ص
١٥٩ ص
١٦٠ ص
١٦١ ص
١٦٢ ص
١٦٣ ص
١٦٤ ص
١٦٥ ص
١٦٦ ص
١٦٧ ص
١٦٨ ص
١٦٩ ص
١٧٠ ص
١٧١ ص
١٧٢ ص
١٧٣ ص
١٧٤ ص
١٧٥ ص
١٧٦ ص
١٧٧ ص
١٧٨ ص
١٧٩ ص
١٨٠ ص
١٨١ ص
١٨٢ ص
١٨٣ ص
١٨٤ ص
١٨٥ ص
١٨٦ ص
١٨٧ ص
١٨٨ ص
١٨٩ ص
١٩٠ ص
١٩١ ص
١٩٢ ص
١٩٣ ص
١٩٤ ص
١٩٥ ص
١٩٦ ص
١٩٧ ص
١٩٨ ص
١٩٩ ص
٢٠٠ ص
٢٠١ ص
٢٠٢ ص
٢٠٣ ص
٢٠٤ ص
٢٠٥ ص
٢٠٦ ص
٢٠٧ ص
٢٠٨ ص
٢٠٩ ص
٢١٠ ص
٢١١ ص
٢١٢ ص
٢١٣ ص
٢١٤ ص
٢١٥ ص
٢١٦ ص
٢١٧ ص
٢١٨ ص
٢١٩ ص
٢٢٠ ص
٢٢١ ص
٢٢٢ ص
٢٢٣ ص
٢٢٤ ص
٢٢٥ ص
٢٢٦ ص
٢٢٧ ص
٢٢٨ ص
٢٢٩ ص
٢٣٠ ص
٢٣١ ص
٢٣٢ ص
٢٣٣ ص
٢٣٤ ص
٢٣٥ ص
٢٣٦ ص
٢٣٧ ص
٢٣٨ ص
٢٣٩ ص
٢٤٠ ص
٢٤١ ص
٢٤٢ ص
٢٤٣ ص
٢٤٤ ص
٢٤٥ ص
٢٤٦ ص
٢٤٧ ص
٢٤٨ ص
٢٤٩ ص
٢٥٠ ص
٢٥١ ص
٢٥٢ ص
٢٥٣ ص
٢٥٤ ص
٢٥٥ ص
٢٥٦ ص
٢٥٧ ص
٢٥٨ ص
٢٥٩ ص
٢٦٠ ص
٢٦١ ص
٢٦٢ ص
٢٦٣ ص
٢٦٤ ص
٢٦٥ ص
٢٦٦ ص
٢٦٧ ص
٢٦٨ ص
٢٦٩ ص
٢٧٠ ص
٢٧١ ص
٢٧٢ ص
٢٧٣ ص
٢٧٤ ص
٢٧٥ ص
٢٧٦ ص
٢٧٧ ص
٢٧٨ ص
٢٧٩ ص
٢٨٠ ص
٢٨١ ص
٢٨٢ ص
٢٨٣ ص
٢٨٤ ص
٢٨٥ ص
٢٨٦ ص
٢٨٧ ص
٢٨٨ ص

موسوعة الإمام أميرالمؤمنين علي بن أبي طالب عليه السلام - القرشي، الشيخ باقر شريف - الصفحة ١٩٨

ووجموا عن الكلام ، فأعاد عليهم القول ثانيا ، فأجابه الزبير : وما الذي يبعدنا منها ، وليتها ـ أي الخلافة ـ أنت فقمت بها ، ولسنا دونك في قريش ، ولا في السابقة ، ولا في القرابة .. ، ولم يسعه الردّ عليه لأنّه ليس في كلامه فجوة يسلك فيها لإبطال كلامه ، والتفت عمر إلى الجماعة فقال لهم :

أفلا أخبركم عن أنفسكم؟ ..

فأجابوا مجمعين :

قل ، فإنّا لو استعفيناك لم تعفنا ..

وأخذ يحدّثهم عن نفسيّاتهم وميولهم ، فوجّه كلامه لكلّ واحد منهم :

مع الزبير :

« أمّا أنت يا زبير! فوعق لقس [١] ، مؤمن الرّضا ، كافر الغضب ، يوما إنسان ويوما شيطان ، ولعلّها لو أفضت إليك ظلت يومك تلاطم بالبطحاء على مدّ من شعير .. أفرأيت إن أفضت إليك ، فليت شعري من يكون للنّاس يوم تكون شيطانا؟ ومن يكون يوم تغضب!! وما كان الله ليجمع لك أمر هذه الأمّة وأنت على هذه الصّفة ... ».

إنّ الزبير حسب هذا التحليل النفسي لشخصيّته مبتلى بآفات شريرة وهي :

١ ـ الضجر والتبرّم.

٢ ـ الغضب الشديد الذي يفقده الرشد.

٣ ـ عدم الاستقامة في السلوك.

٤ ـ الحرص والبخل.

وهذه النزعات من مساوئ الصفات ، ومن اتّصف ببعضها لا يصلح لأن يكون إماما للمسلمين ... ومع هذه الصفات الماثلة فيه كيف رشّحه للخلافة؟


[١] الوعق : الضجر والتبرّم. اللقس : من لا يستقيم على أمر.