فقه خانواده - الهام نیا،علی اصغر - الصفحة ١٣٦ - ١-نشوز

در فقه اسلامى، واژه نشوز به تناسب معناى لغوى، درباره مرد يا زنى به كار مى‌رود كه از رعايت حقوق همسرى امتناع مى‌ورزد؛

الف- نشوز در زن به معناى تمرّد از دستورهاى واجب شوهر است از قبيل؛ تمكين نكردن، نزدودن آنچه مايه تنفّر و مانع كامجويى شوهر است، ترك نظافت و آرايش دلخواه شوهر و خارج شدن از منزل بدون اجازه همسر. [١]

ب- نشوز مرد نيز با تعدّى بر همسر پديد مى‌آيد و اين كه حقوق واجب او را نپردازد؛ مثل نوبت بيتوته، نفقه و مانند آن. [٢]

قلمرو نشوز

همان‌گونه كه از اين تعريف فهميده مى‌شود، نشوز منحصر در حقوق واجب همسر است و فراتر از آن را شامل نمى‌شود. بنابراين؛

اگر زن كارهاى منزل را انجام ندهد و خواسته‌هاى شوهر را كه ارتباطى با كامجويى از او ندارد، برآورده نسازد، ناشزه نمى‌شود؛ مثل اين كه از جارو كردن منزل، خيّاطى، آشپزى و ... حتّى آب به دست شوهر دادن و رختخواب پهن كردن خوددارى ورزد. [٣]

هم‌چنين؛ مرد حق ندارد زن خود را به خدمت خانه مجبور كند. [٤]

زن نيز حقّ درخواست مخارج اضافه بر نفقه و بيتوته اضافى را ندارد و اگر شوهر غير از آن‌دو را از او دريغ ورزد، ناشز نمى‌شود. به‌طور مثال اگر

[١] . تحريرالوسيله، ج ٢، ص ٣٠٥، پيش از مسأله ١

[٢] . همان، ص ٣٠٦، مسأله ٢

[٣] . همان، ص ٣٠٥، پيش از مسأله ١

[٤] . توضيح‌المسائل، مسأله ٢٤١٤