خلاصه درس‌ مادى گرايان تمام ابعاد معنوى و مادى انسان را در قالب ابزار توليد و اقتصاد توجيه مى‌كنند و مذهب راساخته دست عده اى سرمايه دار براى استثمار محرومان مى‌دانند. از آن جهت كه در مذهب، قوانينى بر ضد سلطه سرمايه دار و حاكميت ثروتمندان مى باشد و محرومان با فداكارى و بخشش جان و مال خود حامى دين بوده‌اند ثابت مى گردد كه دين ساخته يك گروه خاص نيست.
واژه هايى از قبيل: انتظار، صبر، قناعت و ... در دين اسلام، معناى والا و با ارزشى دارند ولى گاهى با تحريف در معناى آنها وسيله سوء استفاده ديگران واقع شده اند. و اين تحريف به خود دين ارتباطى ندارد و به اصالت آن خدشه اى وارد نمى‌سازد.
پرسش‌ ١- ماركس ايمان به خدا و مذهب را چگونه توجيه كرده است؟
٢- اشكالات اين فرضيه چيست؟
٣- آيا واژه‌هاى اخلاقى در دين، به زيان محرومان است يا بسود آنها؟ توضيح دهيد.