نقد و بررسى ديدگاه مخالفين در مسائل اعتقادى - جمعی از نویسندگان - الصفحة ٨٤
واحد جهانى از سوى ديگر، بطور كامل سازنده و عامل تحرك و آگاهى است. من اگر خود ظالم و ستمگر باشم، چگونه ممكن است در انتظار كسى كه طعمه شمشيرش خون ستمگران است، باشم؟ من اگر آلوده و ناپاك باشم، چگونه مى توانم منتظر انقلابى باشم كه شعله اولش دامان آلودگان را مىگيرد؟ پس اگر منتظر در ادّعاى خود صادق باشد- از منتظران دروغين و خيالى نباشد- بطور مسلّم آثار زير در او آشكار خواهد شد:
آثار انتظار فرج الف- خود سازى فردى: براى تحقق بخشيدن به چنين انقلابى، مردانى بسيار بزرگ، پاك بلند نظر و داراى بينش عميق لازم است و خودسازى براى چنين هدفى، مستلزم به كار بستن عميقترين برنامه هاى اخلاقى، فكرى و اجتماعى است. تنگ نظريها، حسادتها و هر گونه نفاق و پراكندگى با موقعيت منتظران واقعى سازگار نيست؛ زيرا اگر كسى فاسد و نادرست باشد، چگونه مى تواند در انتظار نظامى باشد كه افراد فاسد، نه تنها در آن هيچ گونه نقشى ندارند، بلكه رانده شده و مورد نفرتند؟ آيا اين انتظار براى تصفيه روح و فكر و شستشوى جسم و جان از آلودگيها كافى نيست؟ آياكسى مى تواند بگويد، چنين انتظارى سازنده نيست؟
ب- اصلاحات اجتماعى: منتظران راستين در عين حال، وظيفه دارند، تنها به خويش نپردازند، بلكه مراقب حال ديگران بوده، در اصلاح ديگران نيز بكوشند؛ زيرا برنامه عظيمى كه انتظارش را مى كشند، يك برنامه فردى نيست، برنامه اى است كه بر اساس آن تمام عناصر، تحوّل مى يابند. در يك برنامه وسيع مبارزه دستجمعى، هيچ فردى نمى تواند از حال ديگران غافل بماند، بلكه موظف است هر نقطه ضعفى را در هر كجا مى بيند، اصلاح كند؛ زيرا بدون شركت فعّالانه و هماهنگ تمام مبارزان، پياده كردن چنان برنامه اى، امكان پذير نيست. از مباحث گذشته نتيجه مى گيريم كه انتظار، زمانى باعث سستى مىشود كه مفهوم آن تحريف شود و انتظار به معنى شانه خالى كردن از انجام وظايف، تفسير گردد؛ امّا اگر به مفهوم واقعى خود در جامعه و فرد پياده شود، يك عامل مهم تربيت، خودسازى، تحرك و اميد خواهد بود. آيه زير تأييد كننده اين مطلب است: