نقد و بررسى ديدگاه مخالفين در مسائل اعتقادى - جمعی از نویسندگان - الصفحة ٧٦

درس سيزدهم: غيبت امام زمان (عج) (٢)
طول عمر مهدى (عج)
از عمر مهدى (ع) بيش از هزار سال سپرى شده، آيا براى انسان چنين عمر طولانى امكان دارد؟
پاسخ: واژه امكان يكى از سه معنى زير را داراست:
امكان عملى، امكان علمى، امكان عقلى.
منظور از امكان عملى يك چيز، آن است كه انسان مى تواند آن را انجام دهد و در خارج آن را عملى سازد. براى مثال، سفر به عمق درياها و رفتن به كره ماه و دور زدن كره زمين، امورى هستند كه امروزه امكان عملى يافته و با وسائلى كه انسان در حال حاضر در اختيار دارد، مى تواند آنها را انجام دهد.
منظور از امكان علمى اين است كه گرچه امرى به مرحله امكان عملى نرسيده باشد، امّا علم، ترديدى در امكان اتفاق افتادن آن ندارد و در انتظار عملى شدن آن به سر مى برد. به عنوان مثال، فرود آمدن انسان در كره زُهره، از ديدگاه دانش بشرى، به هيچ وجه نشدنى نيست، زيرا كره زهره يكى ديگر از كرات آسمانى است كه فقط فاصله اش نسبت به ما، بيشتر از كره ماه است. پس فرود آمدن در زهره، گرچه در عمل ممكن نشده امّا از نظر علمى ممكن است. بر عكس، رفتن به خورشيد، از نظر علمى، غير ممكن است؛ زيرا دانش و تجربه بشر، امكان اختراع پوششى كه بتواند در برابر حرارت سهمگين خورشيد، جان انسان را حفاظت كند، نمى تواند تصور كند.
منظور از امكان عقلى آن است كه وقوع يك امر از نظر عقل مانعى نداشته و عقل آدمى آن را محال نداند. براى مثال، از نظر عقلى امكان ندارد كه زواياى مثلثى برابر با سه قائمه باشد زيرا تناقض است و محال؛ اما رفتن انسان به درون آتش، بى آنكه بسوزد و نيز رفتن آدمى به كره خورشيد، بى آنكه گرماى خورشيد در او اثر كند، امرى نيست كه از جنبه عقلى محال باشد، چون مستلزم هيچ تناقضى نيست.
علاوه بر اين امكان عقلى، دايره اى وسيعتر از امكان علمى دارد و امكان علمى‌