نقد و بررسى ديدگاه مخالفين در مسائل اعتقادى - جمعی از نویسندگان - الصفحة ٢١
درس چهارم: ازلى بودن ماده و خصوصيات خالق جهان (٢)
اوصاف عمومى ماده جهان طبيعت و مادّه، اوصافى دارد كه همگى دلالت بر اين مى كندكه ماده نمىتواند مستقل باشد و ناگزير به مبداء و علتى نيازمند است ما در اينجا به ذكر بعضى از آنها بسنده مى كنيم:
الف- تركيب: ذرات و اجسام عالم طبيعت، مركب از اجزايى است و قابليت تقسيم شدن به اجزا، از خواص عمومى ماده است. به بيان ديگر، مادّه جسم است و جسم نيز قابل تجزيه است و هر چيزى كه قابل تجزيه باشد مركّب است و هر مركبى نيازمند علتى است كه اجزاى آن را با هم تركيب كرده باشد (و هم محتاج اجزاى خودش است).
پس عالم طبيعت كه سرتاپاى آن را نقص و احتياج فراگرفته است، نمى تواند بدون وجود هستى بخش غير نيازمند به حيات ادامه دهد و خداست كه به اقتضاى واجب الوجود بودنش بىنياز از هر چيز و پيراسته از هر گونه نقص است، اوست كه علّت و پديد آورنده آن بوده عالم طبيعت، فيضى از فيوضات و عنايات الهى اوست. پس مركب بودن بيانگر آن است كه نمى تواند ازلى و بى علّت باشد.
پيامبر اكرم (ص) در برابر ماديگراها با نقض ادعاى آنان و با اشاره به همين استدلال به آنان فرمود: اين اشياء و موجودات را كه مى بينيم به يكديگر احتياج دارند، زيرا نمى توانند به تنهايى قوام و وجود داشتة باشند. مگر با اتصال به اشياى ديگر، چنانچه در ساختمان مشاهده مى كنيد كه قسمتى از آن به قسمت ديگر متصل است و اگر اين اتصال و پيوستگى نباشد نه از ساختمان خبرى خواهد بود و نه از استحكام آن. بقيه چيزها نيز شبيه همين ساختمان است؛ وقتى چنين اشيايى كه به يكديگر نيازمندند، قديم