نقد و بررسى ديدگاه مخالفين در مسائل اعتقادى - جمعی از نویسندگان - الصفحة ١٠٢

اين شبهه (اعاده معدوم) گاهى از طرف معتقدان به معاد روحانى و منكران معاد جسمانى مطرح مى شود. آنها ادعا نموده‌اند كه جسم آدمى پس از مرگ تجزيه شده، نابود مى گردد و برگرداندن شئ نابود شده به همان شكل از نظر علمى و فلسفى غير ممكن است. سپس آنها ازاين قاعده خرافى خود نتيجه گرفته اند كه معاد جسمانى محال است؛ زيرا لازمه آن اعاده معدوم و برگشت بدن نابود شده است كه غير ممكن ونشدنى مى باشد.
آنها مى گويند روح آدمى حقيقتى پايدار و فناناپذير است كه نابودى در آن راه ندارد و پس از مرگ همچنان باقى است و در قيامت در محكمه عدل الهى حضور مى‌يابد و مورد حسابرسى و پرسش قرار مى گيرد. «١» جواب- صاحبان اين عقيده، اندك بوده، نظرشان برخلاف قرآن و احاديث و دلايل عقلى است. معاد جسمانى، ضرورى دين اسلام است و همه فرقه هاى مسلمان به آن پايبند مى‌باشند.
بدن انسان بر اثر مردن و تجزيه شدن در درون خاك، نابود نمى شود، بلكه نظم و ترتيبى كه در ساختمان جسم او بكار رفته، برهم مى خورد و اجزاى متصلِ به هم، از يكديگر جدا مى شوند. اين ذرات و غبارها در هر نقطه اى از زمين وآسمان كه قرار گيرند از قلمرو علم خداوند بيرون نمى روند و خدا بخوبى مى داند كه در كجا قرار دارند.
هنگام معاد، پيوستگى اجزاى بدن مرده بگونه اوّل تحقق مى يابد و به شخص اوّل بر مى گردد. اين موجود برگردانده شده، همان انسانى است كه پيش از اين بوده است.
قرآن در اين باره مى فرمايد: حتى انگشتان و خطوط روى آن را در قيامت دوباره شكل مى دهيم.
«ايَحْسَبُ الْانْسانُ انْ لَنْ نَجْمَعَ عِظامَهُ. بَلى‌ قادِرينَ عَلى‌ انْ نُسَوِّىَ بَنانَهُ» «٢» آيا بشر گمان مى كند هرگز استخوانهاى او را جمع نخواهيم كرد. آرى قدرت داريم سرانگشتان او را (با همه خطوط و اعصاب و مويرگهاى آن) دوباره بطور مساوى بسازيم.
امام صادق عليه السلام در پاسخ آن فرد كافر پيرامون اجزاى متلاشى شده بدن مرده در قبر، چنين فرمود:
«كُلُّ ذلِكَ فِى التُّرابِ مَحْفُوظٌ عِنْدَ مَنْ لا يَعْزُبُ عَنْهُ مِثْقالُ ذَرَّةٍ فى‌ ظُلُماتِ‌