داناترين مردم به هر زبان و لغتى بود.
روزى به آن حضرت گفتم: اى فرزند رسول خدا! من از معرفت و آگاهى تو نسبت به اين لغات، با همه اختلافشان در شگفتم؟
حضرت فرمود: اى اباصلت! من حجّت خدا بر مردمانم. خدا حجتى بر مردم قرار نمى‌دهد كه زبانهاى آنان را نداند؛ آيا اين سخن اميرمؤمنان (ع) به گوش تو نرسيده كه: به ما «فصل الخطاب» عطا شده است. آيا «فصل الخطاب» جز شناخت لغات و زبانهاست؟ «١» مردى به امام رضا (ع) گفت: محمد بن فضل به ما خبر داده است كه تو همه آنچه را خدا فروفرستاده مى‌شناسى و به هر زبان و لغتى دانا هستى. فرمود: محمد بن فضل راست گفته است.
مرد گفت: من پيش از هر چيز تو را آزمايش مى‌كنم. اينك اين شخص، رومى است، اين ديگرى هندى و اين فارسى و آن ديگرى ترك زبان.
مرد مى‌گويد: حضرت رضا (ع) با همه آنان به زبان خودشان سخن گفت. «٢» از روايات استفاده مى‌شود كه غلامان و خدمتكاران امام رضا (ع) را مليّتهاى مختلف تشكيل مى‌داد و حضرت با همه آنها با زبان خود آنان سخن مى‌گفت.
٢- علم به «منطق الطّير» علم امام رضا (ع) به زبانهاى گوناگونِ انسانها محدود نمى‌شد بلكه آن حضرت همچون حضرت سليمان به زبان حيوانا تاريخ زندگانى امام رضا(ع) ٧٥ ٦ - اخبار از آنچه در رحم است ص : ٧٥ ت نيز علم داشت؛ زيرا مقام آن گرامى نزد خدا بالاتر و برتر از مقام انبياى پيشين از جمله داوود و سليمان پيامبر است كه دانش «منطق الطير» به آنان داده شده بود. «٣» به دو نمونه ذيل توجه فرماييد.
سليمان (از فرزندان جعفر بن ابى طالب) مى‌گويد: در محوّطه‌اى نزد حضرت رضا (ع) بودم كه گنجشكى آمد و پيش آن حضرت خود را به زمين افكند و شروع به‌