درس سيزدهم:: دوران امين‌ پس از هارون، فرزندش امين عهده‌دار خلافت شد و مدت پنج سال در مسند قدرت بود. وى از نظر سنّى كوچكتر از مأمون بود و مادرش زُبَيْدَه دختر جعفر بن منصور دوانيقى و از بانوان سرشناس و متنفّذ دستگاه خلافت هارون بود و نيز داييهايش هاشمى بودند و هر كدام در دستگاه خلافت موقعيت و نفوذ خاصى داشتند؛ از سوى ديگر مادر مأمون، كنيز و ايرانى بود، از اين رو، هارون پسر كوچكتر خود امين را وليعهد اول خود قرار داد.
امين كه از همان دوران كودكى غرق در خوشگذرانى و عياشى بود و در زمينه پذيرش منصبهاى اجتماعى و زمامدارى پس از پدر، هيچ گونه لياقتى از خود بروز نداده بود، پس از قبضه حكومت نيز به عياشى و لهو ولعب پرداخت؛ زيرا با تكيه بر حمايتهاى مادر و داييهايش و نيز ديگر قشرهاى داراى موقعيت، از حكومت وى، هيچ گونه خطرى بر سر راه حكومت خود نمى‌ديد. مورخان خصوصيات روحى و زندگى‌امين را چنين نوشته‌اند:
«او مردى زشت كردار، سست رأى و خونريز بود كه بر مركب هوا و هوس سوار شده و نسبت به امر خلافت بى‌اعتنا بود و در كارهاى مهمّ به ديگران تكيه مى‌كرد.» «١» «وى بر اثر سرگرمى فراوان به لهو و لعب، از جريانات و مسائل مملكتى به دور مانده بود و با آنها با بى‌اهميتى برخورد مى‌كرد.» «٢» «هنگامى كه خبر كشته شدن فرمانده سپاهش على بن عيسى توسط نيروهاى مأمون را به وى دادند، او با خدمتكار خود «كوثر» مشغول صيد ماهى بود. امين به پيك گفت: مرا به حال‌