تاريخ زندگانى امام رضا(ع) - رفیعی، علی - الصفحة ١٥٨
خلاصه چهارمين نظريهاى كه به عنوان انگيزه مأمون از پيشنهاد ولايتعهدى به امام رضا (ع) مطرح شده و به نظر ما به حقيقت نزديكتر است، نظريه سياست ملكدارى مأمون است. مهمترين انگيزههاى سياسى مأمون از اتخاذ اين سياست عبارت بود از:
١- جلب رضايت ايرانيان.
٢- فرونشاندن قيامهاى علويان.
٣- خالى كردن صحنه از وجود امام رضا (ع).
مأمون در رابطه با امام رضا (ع) چند هدف را دنبال مىكرد:
الف- او را بزرگترين خطر براى حكومت خود مىديد و سعى در برداشتن اين خطر داشت.
ب- فعّاليتهاى امام (ع) را تحت نظر بگيرد.
ج- با آوردن امام رضا (ع) نزد خود، او را از زندگى اجتماعى و پايگاههاى مردمى دور سازد و رابطهاش را با امت بگسلد.
د- از نفوذ معنوى و شخصيّت اجتماعى امام (ع) بكاهد.
٤- بهرهبردارى از موقعيّت استثنايى امام (ع) به نفع خود.
٥- مشروعيّت بخشيدن به حكومت خويش.
پرسش ١- چگونه سياست ملكدارى مأمون موجب شد وى ولايتعهدى رابه امامرضا (ع) پيشنهاد كند؟
٢- انگيزههاى مأمون از اتخاذ اين سياست در برابر امام رضا (ع) چه بود؟
٣- مأمون در ارتباط با امام رضا (ع) چه اهدافى را دنبال مىكرد؟
٤- مأمون چگونه سعى داشت از محبوبيت و مقبوليت اجتماعى امام رضا (ع) به نفع خود استفاده كند؟
٥- جذب امامرضا (ع) به دستگاه مأمون چگونه باعث مشروعيت پيداكردن حكومت وى شد؟