از آن پس در قلب خود احساس قوت كردم. «طاهر» را به نبرد «على بن عيسى» فرستادم، با پيروزى بازگشت. هرثمه را به سوى «رافع» گسيل داشتم، او نيز با پيروزى بازگشت و ...
پيروزيها يكى پس از ديگرى نصيبم گشت تا آن كه برادرم كشته شد و راه خلافت براى من هموار گشت.
هنگامى كه خداوند خواسته‌ام را برآورد تاريخ زندگانى امام رضا(ع) ١٤٩ ٣ - ابتكار فضل بن سهل ص : ١٤٥ من نيز تصميم گرفتم به عهد خويش وفا كنم و خلافت را به اهلش واگذار نمايم و چون كسى را براى تصدى اين امر، شايسته‌تر از ابوالحسن الرضا (ع) نديدم آن را به وى سپردم. «١» ٣- ابتكار فضل بن سهل‌ احتمال ديگرى كه در بعضى از منابع تاريخى بدان اشاره شده و برخى از دانشمندان مانند جرجى زيدان آن را پذيرفته‌اند اين است كه مبتكر و طراح اصلى اين نقشه، فضل‌بن‌سهل، وزير مأمون بود نه خود مأمون. حال، فضل با چه انگيزه‌اى مأمون را وادار به چنين اقدامى كرد؟ جرجى زيدان معتقد است او شيعه بوده و روى اعتقاد و ارادتى كه به امام رضا (ع) داشته چنين اقدامى كرده است. «٢» بيهقى انگيزه فضل از اين اقدام را سياسى مى‌داند و مى‌نويسد: فضل براى آن كه آثار رفتار ظالمانه هارون را نسبت به علويان از دامن حكومت عباسى بزدايد، مأمون را وادار به چنين عملى كرد. «٣» در اين جا لازم است موضوع تشيّع فضل را مورد بررسى قرار دهيم، بطور قهرى ميزان درستى اين نظريّه نيز روشن خواهد شد.
فضل و برادرش حسن فرزندان سهل، ايرانى و مجوسى بودند. در زمان روى كارآمدن برمكيها، فضل كه مردى باهوش، زرنگ و تحصيلكرده بود به دستگاه برامكه راه يافت و به دست آنان مسلمان شد. سپس كارش بالا گرفت تا جايى كه در حكومت‌