مردم، تن به استضعاف دهند و استكبار را بپذيرند و در مسير خواسته‌هاى مستكبران گام بردارند. دعوت پيامبران، دعوت به آگاهى و بيدارى است و آنان پيش از آغاز جهاد، دعوت به توحيد را با حكمت، موعظه حسنه و مجادله كلامى آغاز مى‌كنند سپس با آن عده از مشركان كه دعوت حق را نپذيرفتند و به توطئه‌هاى خود ادامه دادند، قتال مى‌كنند. اين بدان سبب است كه انبياء پيش از توجه به نيروى سلاح و قدرت آهن، به نيروى آگاهى و كاربرد شگرف استدلال و موعظه توجه دارند و آن را مقدم مى‌دارند.
اصول دعوت فرهنگى پيامبران بر چند محور قرار دارد:
١- آگاهى به مبدأ و معاد ٢- آگاهى به كرامت و مقام انسانى‌ ٣- توجه دادن به مسئوليتهاى انسانى و ايمانى.
پيامبران ابتدا با روشنگريهاى خود و با استدلالهاى منطقى مخاطبان را به راه هدايت دعوت مى‌كنند و سپس از آنها مى‌خواهند كه در برابر طاغوتها و مستكبران بايستند و از چيزى نهراسند.
پيامها ١- پيامبران همواره به دنبال ارائه فرهنگ صحيح و حياتبخش به جوامع بوده‌اند.