الف- استكبار از عبادت و پرستش و خوددارى از اظهار ذلت و خضوع در برابر خدا؛ به ديگر تعبير، كسانى كه حاضر نيستند در برابر خدا پيشانى بندگى به خاك بسايند و اظهار ذلت و بندگى كنند، عاقبت اين گونه افراد، ذلت و خوارى و دوزخ است:
و پروردگارتان فرمود: «مرا بخوانيد تا شما را اجابت كنم. در حقيقت، كسانى كه از پرستش من كبر مى‌ورزند، به زودى خوار و ذليل به دوزخ وارد مى‌شوند.» «١» ب- استكبار از اطاعت خدا؛ كسانى هم هستند كه به ربوبيت و الوهيّت خداوند معتقدند و اهل عبادت و اطاعت‌اند. ولى اين اطاعت تا زمانى است كه با شأن آنان سازگار باشد، امّا هرگاه امر خدا را خلاف شأن و مرتبه [ساختگى و دروغين‌] خود ديدند، از اطاعت سر باز مى‌زنند و اظهار بزرگى مى‌كنند.
استكبار شيطان از اين نوع بود. او ساليانى دراز عبادت كرده بود ولى امرِ خدا مبنى بر سجده بر آدم (ع) بر او سنگين آمد و آن را دون شأن، مقام و مرتبه خود دانست و لذا استكبار ورزيد.
همين استكبار او را از مقام قرب پايين كشيد و به پست‌ترين درجه ذلت و خوارى سوق داد. قرآن كريم داستان استكبار او را چنين شرح مى‌دهد: