از سويى ديگر، در برابر تحريفات تاريخ كربلا ايستادند و بر پيرايش فرهنگ عاشورا از مطالب محرّف و غير واقعى پاى فشردند. آنان خطّ فكرى ملّا حسين واعظ كاشفى و ملّا آقا دربندى را مغاير با مسلَّمات تاريخى و روايى دانستند و استناد به روايات مجعول و ضعيف السّند و مطالب محرَّف تاريخى را، موجب دفع طبقه جوان، درس خوانده و روشنفكر از جامعه اسلامى و عامل جذب آنان به انديشه‌هاى مُلهم از فرهنگ غرب مى‌دانستند. اين گروه بر اين باور بودند كه با حذف خرافه و تحريف از متن فرهنگ عاشورا، مى‌توان در جذب نيروهاى جوان و متفكّر موفّق بود، و اقبال چشمگير جوانان تحصيلكرده را از مجالس وعظ خطباى متعهّدى همانند حاج ملّا باقر واعظ، شاهد صادقى بر اثبات مدّعاى خود مى‌دانستند.
شايد انگيزه محدّث بزرگوارى چون حاج ميرزا حسين نورى از تأليف اثر كم حجم ولى پرمحتواى اللّؤلؤ والمرجان، پاسخ منطقى دادن به همين نياز فكرى طبقه جوان و علاقه‌مند به مسائل مذهبى بود، كه با انذار و هشدار جدّى به اهل منبر و پرهيز دادن آنان از آلوده شدن به مطالب واهى و محرّف و غير واقعى، راه را براى اين جريان فكرى كه مبتنى بر مسايل ارزشى و مكتبى بود، هموار مى‌ساخت.
پس از پيروزى انقلاب اسلامى در ايران و عنايت رهبران فكرى انقلاب به احياى ارزش‌هاى عاشورايى، گام‌هاى اساسى‌ترى در تثبيت اين خطّ فكرى بر داشته شد و متفكّران بزرگى همانند استاد مطهّرى با استفاده از قلم، منبر و تريبون‌هاى تدريس و خطابه، پرده‌هاى خرافه و اوهام را از جمال جميل شاهد كربلا و عاشورا به يك سو زدند و چهره‌