دكتر سماك: بايد به شرايط حساس كنونى دقت بسيار كرد. بله، اشغال مسجدالاقصى و كل سرزمين فلسطين با انگيزه اى مذهبى و دينى صورت گرفت. در ميان يهوديان و صهيونيستهاى اسراييلى و حتى غير يهوديان اين اعتقاد وجود دارد كه حضرت داوود قطعه زمين معبد را از خداوند خريد و سند مالكيت آن را در اختيار دارد كه همان كتاب مقدس است. بنابراين، اين افراد خداوند را فروشنده و حضرت داوود را خريدار و سند اين زمين را كتاب مقدس مى دانند و به آن جنبه مذهبى مى دهند. اما به عقيده اسلامى، ما با يهود به عنوان اينكه اهل كتاب هستند دشمن نيستيم، ما دشمن صهيونيسم هستيم؛ چون آنها صاحبان طراحى استعمارى و سياسى هستند كه تجاوز به مقدسات را دربر مى گيرد. ثانياً در برخورد با اين مسئله درست است كه كوتاهى هايى از سوى اعراب و مسلمانان صورت گرفته است و دليل اين مدعى اين است كه از زمان آتش زدن مسجدالاقصى در سال ١٩٦٩ تا سال ١٩٧٩ كه اجلاس سران كشورهاى اسلامى در طائف منعقد و قرار شد اقدامى اساسى براى آزادى قدس صورت گيرد، هيچ واكنشى صورت نگرفت. بنابراين كوتاهى هاى ما بسيار بوده است، در حال حاضر هم اگر مى خواهيم واقعاً قدس را نجات دهيم هيچ راهى نداريم جز اينكه اتحاد قدرتمندى ميان اسلامى مسلمانان و مسيحيان ايجاد كنيم؛ چرا كه در پس اسراييل حامى بزرگى چون آمريكا ايستاده است صهيونيسم فقط مقدسات اسلامى را نشانه نگرفته است، بلكه مقدسات مسيحيان را نيز بالفعل نشانه گرفته است و مقدسات آنها را هتك كرده است و در حال حاضر هيچ راهى نداريم جز اينكه ائتلافى جهانى (مسيحى- اسلامى) به وجود آوريم و مقابل اين دست اندزيها بدون اينكه لحظه اى شك و ترديد به خود راه دهيم بايستيم.

مجرى: جناب آقاى حسن حدرج! نظر شما درباره كوتاهى هاى به عمل آمده چيست؟

حسن حدرج: ما بايد ميان گفت وگوى اديان و گفت وگوى تمدنها از يك سو و مباحثى كه در ميان اسراييليها و آمريكاييها در زمينه قدس و فلسطين آشكارا مطرح مى شود تفاوت قايل شويم. بى شك دين در بسيارى از موارد به خدمت اهداف مختلف درآمده است اما اين به خدمت گيرى در ميان آمريكاييها و اسراييليها پا را از حد و حدود خويش فراتر نهاده است و چنانچه مذهبى تا اين اندازه به خدمت اهداف سياسى درآيد باعث بروز جنگهاى مذهبى در ميان ملل جهان خواهد شد كه اين خطرى بزرگ براى روابط ملل و كشورهاى جهان خواهد بود و از اينجاست كه مى توان گفت، آنچه آمريكاييها و اسراييليها براى ترويج جنگهاى مذهبى انجام مى دهند باعث مى شود، كشورهاى اسلامى و حتى ساير كشورهاى جهان به فضاى حاكم بر جهان پاسخ داده و خود را براى چنين جنگهايى آماده كنند، از طريق همين توجيهات مذهبى كه آمريكاييها و اسراييليها براى جنگهاى خويش مى آورند. بنابراين، اين خطر بزرگى براى جهان به وجود مى آورد، به ويژه اگر ملاحظه كنيم برخى از سازمانهاى در ايالات متحده از جمله اتحاد براى اسراييل كه در اين اواخر فعاليت خويش را آغاز كرده است خواستار اتحادى يهودى- مسيحى و جهانى است تا ايده و انديشه اسراييل و عقيده صهيونيستى و عمل به آن امكان پذير باشد. بنابراين ما خواستار گفت وگويى جهانى و عقلانى و مقبول و سازنده هستيم تا ديدگاهى سازنده براى بشريت به ارمغان بيآوريم نه اينكه خواستار جنگ ميان آنها باشيم.

مجرى: بله، من از اين فرصت استفاده مى كنم و مى گويم كه ما خواستار اهانت به آيين يا مذهبى خاص نيستيم بلكه اين مطالبى است كه از خود اسراييليها گرفته ايم و بنا به نوشته هاى خود آنها خداوند مقدر ساخت هيكل ايشان ساخته شود و همانگونه نيز مقدر ساخت تخريب شود، چون خود يهود در كتابهاى خويش يعنى تورات و تلمود نيز چنين مى گويند. تلمود مى گويد: خداوند مقرر ساخت هيكل تخريب شود؛ چون سليمان دست از پرستش خداى خويش كشيد و به عبادت الهه ديگرى پرداخت و تورات مى گويد: او بر آيين خداپرستى نمرد و زنان خويش را واداشت كه به عبادت بتها بپردازند. اين روايات را از اين جهت بيان كرديم تا ببينيم چگونه اين روايات در جان و روح غربيها و آمريكاييها نفوذ كرده است.

دكتر احمد ثابت! شما بسان دكتر سماك و آقاى حدرج به اساطير يهود و ايمان آنها به آن اشاراتى داشته ايد، اما سؤالى كه مطرح مى شود، اين است كه: